Bookmarks

από τον Γιάννη Πλιώτα

Στην Αγγλία μάλλον είναι δύσκολο για κάποιον συγγραφέα να εκδοθεί, ακόμα κι αν έχει γράψει ένα λογοτεχνικό αριστούργημα. Μια κλασική περίπτωση που το αποδεικνύει είναι το προ τριετίας πείραμα του δημοσιογράφου Ντέιβιντ Λάσμαν, ο οποίος υπόβαλε προς έκδοση σε δεκαοχτώ εκδοτικούς οίκους και ατζέντηδες, βιβλία της Τζέιν Όστεν. Όπως δεν άργησε να διαπιστώσει, τα μυθιστορήματά της Όστεν παρότι έχουν πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σ’ όλο τον κόσμο και έχουν μεταφερθεί με επιτυχία στον κινηματογράφο, σήμερα δεν θα έβρισκαν εκδότη.
Ο Λάσμαν δακτυλογράφησε και έστειλε τα αρχικά κεφάλαια από το «Αβαείο του Νορθάνγκερ» και την «Πειθώ», αλλάζοντας μόνο τοπωνύμια και ονόματα προσώπων. Οι απορριπτικές απαντήσεις έπεσαν σαν βροχή. Ο οίκος «Μπλούμσμπερι» του Χάρι Πότερ επισήμαινε ότι «παρ’ ότι διαβάσαμε τη δουλειά σας με ενδιαφέρον, δεν ταιριάζει στον κατάλογό μας», ενώ και οι ατζέντηδες της Ρόουλινγκ τον πληροφόρησαν ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να προωθήσουν το έργο του.
Στη δεύτερη φάση του σχεδίου, ο Λάσμαν αποφάσισε να γίνει θρασύς. Επέλεξε το «Περηφάνια και Προκατάληψη», παράλλαξε ελάχιστα τα ονόματα των ηρώων και το έστειλε με τον τίτλο «Πρώτες εντυπώσεις» («First Impressions» ήταν ο αρχικός τίτλος που είχε δώσει ο Όστεν στο βιβλίο της). Φρόντισε μάλιστα να παραθέσει αυτούσιο τον πιο διάσημο πρόλογο της βρετανικής λογοτεχνίας: «Αποτελεί κοινή πεποίθηση πως όταν ένας άνδρας είναι ελεύθερος κι έχει αξιόλογη περιουσία, χρειάζεται και μία σύζυγο». Καμία έκπληξη. Οι απορριπτικές επιστολές έφτιαξαν και πάλι μια μικρή στοίβα στο γραφείο του Λάσμαν. Πάνω πάνω αυτή από τις εκδόσεις «Πένγκουιν», οι οποίες εκδίδουν στην Αγγλία τα έργα της Όστεν: «Οι “Πρώτες εντυπώσεις” φαίνεται να είναι ένα ενδιαφέρον και πρωτότυπο ανάγνωσμα».
Μόνον ο Αλεξ Μπόουλερ από τον οίκο «Τζόναθαν Κέιπ» αντιλήφθηκε τη λογοκλοπή. Στην απάντησή του έγραψε: «Οι πρώτες εντυπώσεις μου από το βιβλίο σας είναι δυσπιστία, ενόχληση και φυσικά στιγμές γέλιου. Θα σας συμβούλευα να επιστρέψετε στη βιβλιοθήκη το αντίτυπο του «Περηφάνια και Προκατάληψη», που στοιχηματίζω βρίσκεται δίπλα στη γραφομηχανή σας, και να προσπαθήσετε την επόμενη φορά ο πρόλογός σας να διαφοροποιείται κάπως από αυτόν της Όστεν».
Προχωρώντας σε πιο πρόσφατα νέα, το «Περηφάνια και Προκατάληψη» συνεχίζει να είναι δημοφιλές ανάγνωσμα για όλες τις ηλικίες, ακόμα και για όσους αρέσκονται να ξεριζώνουν κεφάλια απέθαντων στις οθόνες των υπολογιστών τους. Πέρσι κυκλοφόρησε με μεγάλη επιτυχία σε Αγγλία και Αμερική το βιβλίο «Pride and Prejudice and Zombies», μια παρωδία στηριγμένη εξ ολοκλήρου στο κείμενο του κλασικού μυθιστορήματος. Ο εικονοκλάστης συγγραφέας Σεθ Γκράχαμ-Σμιθ αποφάσισε να συνδυάσει τη ρομαντική εποχή της Όστεν με στοιχεία από ταινίες τρόμου και φυσικά ζόμπι. Το αποτέλεσμα ήταν αυτό το απίθανο μυθιστόρημα, που διαβάστηκε πολύ από εφήβους και σύντομα ακολουθήθηκε από το εξίσου προβοκατόρικο «Sense and sensibility and sea monsters». Τα βιβλία αυτά θα τα δούμε μεταφρασμένα και στη χώρα μας, ενώ είναι βέβαιο ότι η ανάμειξη ακραία διαφορετικών λογοτεχνικών υλικών θα μας απασχολήσει στο μέλλον. Πάντως πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε στο εξωτερικό το prequel των βιβλίων του Σεθ, με τίτλο «Pride and Prejudice and Zombies: Dawn of the Dreadfuls». Οι πιστοί προσέλθετε.

* Όπως καταλαβαίνετε ο τίτλος του editorial αποτελεί μια πρόταση για όποιον θέλει να δοκιμάσει την τύχη του σε αντίστοιχο ελληνικό φόντο.

από τον Γιάννη Πλιώτα

Δεκαπέντε ακόμα μέρες αφήσαμε πίσω μας και δεκαπέντε ακόμα φάνηκαν στον ορίζοντα. Όσο και να προσπαθούμε δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη ροή του χρόνου, η γη συνεχίζει να περιστρέφεται και τα πλήθος γύρω μας να βουίζει πολυάσχολο (είναι λίγο κλισέ η παρομοίωση, το ξέρω). Όπως θα διαπιστώσετε σε αυτό το τεύχος φιλοξενούμε πολλά θαυμαστά και παράξενα, και οι οδηγίες για να σας αποκαλυφθούν είναι σχετικά απλές: υψώστε τον δείκτη του δεξιού σας χεριού και κατόπιν κατεβάστε τον ανά τακτά χρονικά διαστήματα στο αριστερό μπουτόν του ποντικιού σας. Ταυτόχρονα περιστρέψτε τους βολβούς των ματιών σας ώστε να σαρώσουν όλο το μήκος και πλάτος της οθόνης του υπολογιστή. Απομένει να αφομοιώσετε τις πληροφορίες.
Τι θα διαβάσετε; Πρώτα απ’ όλα για έναν Ιρλανδό συγγραφέα, του οποίου τα βιβλία δεν έχουν εκδοθεί ακόμα στη χώρα μας. Υποψιάζομαι πάντως ότι μετά την παρουσίασή μας θα κεντρίσει το ενδιαφέρον πολλών εκδοτικών οίκων. Μαζί με τον Paul Kearney λοιπόν έρχεται και ένας παλιός γνωστός μας, ο Ξενοφώντας. Ναι, σωστά θυμάστε απ’ το σχολείο, είναι εκείνος ο στρατηγός που έγραψε την «Κύρου Ανάβασις» και την «Κάθοδο των Μυρίων». Από το τελευταίο άντλησε έμπνευση ο Kearney και έγραψε το μυθιστόρημα φαντασίας «Ten Thousand», δηλαδή δέκα χιλιάδες, δηλαδή μύριοι (για όσους δεν θυμούνται τα αγγλικά τους). Περισσότερα διαβάστε λίγες σελίδες παρακάτω στη συνέντευξη που παραχώρησε ο συγγραφέας στην Ευθυμία Δεσποτάκη και αναζητήστε τον στην προσωπική του σελίδα: http://www.paulkearneyonline.com/.
Έχουμε και ένα αφιέρωμα στον Χιλιανό Λουίς Σεπούλβεδα, με μια σύντομη παρουσίαση της ζωής του και κριτικές για τρία βιβλία του. Αν σας αρέσει ο Μάρκες (Γκαμπριέλ Γκαρσία κτλ) και η καλή λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία, ρίξτε μια ματιά. Όπως θα διαπιστώσετε η ατζέντα μας εκτός του ότι άλλαξε μορφή, επεκτείνεται πλέον, έτσι ώστε να ενημερώνεστε αρτιότερα για τις εκδηλώσεις που έρχονται. Σας διαβεβαιώνω ότι όσα προτείνουμε αξίζουν την προσοχή σας, ενώ για να σχηματίσετε πληρέστερη εικόνα επισκεφθείτε ηλεκτρονικά το ΕΚΕΒΙ.
Επίσης για να σας προετοιμάσουμε κατάλληλα για το Πάσχα, εξασφαλίσαμε την προδημοσίευση ενός διηγήματος της Στέργιας Κάββαλου, από τη συλλογή της «Αλτσχάιμερ Trance» που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις Τετράγωνο. Το όνομα του διηγήματος: «Χριστούγεννα». Εντάξει, ίσως να μην ακούγεται και πολύ επίκαιρο, αλλά τέχνη κάνουμε. Δεν χρειάζεται να τηρούμε τους τύπους.
Ο χρόνος πάλι πέρασε. Στις δέκα του Μάρτη, Θεού θέλοντος και καιρού επιτρέποντος θα μας κρατήσετε και στα χέρια σας. Ραντεβού τότε σε βιβλιοπωλεία, βιβλιοθήκες, art cafι, παγκάκια και μετρό. Θα κρατήσουμε απουσίες. Μην λείψει κανείς!

* Από χθες διαβάζω ξανά το «V for Vendetta». Θα ήθελα πολύ ο Άλαν Μουρ να γράψει ένα κόμικ για την κατάσταση στην Ελλάδα. Ή ο V να έκανε μερικές έκτακτες εμφανίσεις στη χώρα μας.

του Γιάννη Πλιώτα

Από πάντα ήθελα να δώσω αυτή την επικεφαλίδα σε ένα editorial – νομίζω μου διασφαλίζει λίγα ακόμα κυβικά εκατοστά αιωνιότητας. Ο «δρόλαπας» είναι εξεζητημένη λέξη, πλην απολαυστική. Όσο για το τι σημαίνει (αν δεν γνωρίζετε, όπως κι εγώ πριν λίγο καιρό): Είναι η κατακλυσμική καταιγίδα, το κατά Καρκαβίτσα αστραπόβροντο. Αλλά μεταφορικά θα μπορούσε να είναι και η διαβόητη οικονομική κρίση ή η αδάμαστη μπόρα που μαίνεται στο μυαλό καθενός.
Με το τεύχος που διαβάζετε αυτή τη στιγμή στην οθόνη του υπολογιστή σας, επιστρέφουμε δυναμικά στις επάλξεις, αν και έχοντας απολέσει (προσωρινά) την υφή μας. Προκειμένου να μείνουμε πιστοί στο ραντεβού με τους αναγνώστες και χωρίς να χρειαστεί να καταβυθιστούμε οικονομικά, αποφασίσαμε για τον επόμενο μήνα το Bookmarks να κυκλοφορεί αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή. Στο facebook, στο site μας, σε blogs, forums και tweets, με κάθε τρόπο και με κάθε μέσο, θα προσπαθήσουμε (και με τη βοήθειά σας) να κερδίσουμε νέους αναγνώστες για εμάς και τα βιβλία που μας άρεσαν. Στα βιβλιοπωλεία θα συναντηθούμε πάλι στις 3 Μαρτίου.
Αναγνωρίζω ότι ξεχωριστή αίγλη έχει το έντυπο, αλλά τουλάχιστον θα συνεχίσουμε να σας προσφέρουμε την απαραίτητη, τετραγωνισμένη ενημέρωση για τα σημαντικότερα τεκταινόμενα στο χώρο του βιβλίου. Ως απόδειξη στο σημερινό τεύχος φιλοξενούμε μεταξύ πολλών θεμάτων και μια αποκλειστική συνέντευξη ενός σημαντικού ξένου συγγραφέα. Ο διάσημος Ιταλός Valerio Massimo Manfredi έχει ασχοληθεί με τα φιδογυριστά μονοπάτια της αρχαίας ιστορίας μας και δίκαια λογίζεται μακρινός απόγονος του Ομήρου και του Ξενοφώντα.
Στα υπόλοιπα νέα, ελπίζω στο διάστημα που λείπαμε για διακοπές να διαβάσατε κι εσείς αξιόλογα βιβλία όπως εγώ· όσα πρόλαβε ο καθένας. Μπορεί για μερικούς ακόμα και το ένα βιβλίο το μήνα να φαντάζει βουνό πελώριο, αλλά εσείς που διαβάζετε το Bookmarks σίγουρα τα καταφέρνετε πολύ καλύτερα. Αν θέλετε, χρησιμοποιήστε ως παράδειγμα προς έμπνευση τη συντάκτριά μας την Ευθυμία Δεσποτάκη, η οποία μέσα στο 2009 διάβασε όχι λιγότερα από 130 βιβλία (περισσότερες λεπτομέρειες για αυτό το αστρονομικών διαστάσεων εγχείρημα διαβάστε και στο ιστολόγιό της, το «Διαβάζοντας το βιβλίο των συμβάντων»).
Αυτά από μένα. Τη φλυαρία μου ακολουθούν θαυμαστές, πολύχρωμες σελίδες, κάθε μια εισιτήριο για μαγικό προορισμό. Και αν αισθανθείτε την επικοινωνίας ανάγκη, διόλου μη διστάσετε να στείλετε γράμμα ηλεκτρονικό.

*Το πρώτο βιβλίο που βρέθηκε στα χέρια μου το 2010 ήταν το πολύ καλό «Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης» του Λουίς Σεπούλβεδα (μετάφραση Αχιλλέα Κυριακίδη- εκδ. Opera).
**Τα «λίγα κυβικά εκατοστά αιωνιότητας» είναι από ένα ποίημα της Άννας Νιαράκη.

του Γιάννη Πλιώτα

«Χείμαρρος οι λέξεις
Κι εγώ ανίκανος να στήσω ένα φράγμα
Το ποίημα να τροφοδοτήσω»

Έτσι αισθάνομαι μερικές φορές όταν πιάνω το μολύβι, όμως τα πιο απλά πράγματα είναι και τα πιο όμορφα. Αποφάσισα ότι σήμερα το editorial θα έχει χρώμα ημερολογίου. Ξεκινώ λοιπόν ακούγοντας το soundtrack από τις «Ώρες»- βρίσκω πως όλες οι μελωδίες του Philip Glass είναι μαγευτικές, με βοηθούν να ταξιδέψω σε μία χώρα παραμυθιού. Οι προηγούμενες δέκα ημέρες ήταν πολύ έντονες, παρόλα αυτά εφηύρα χρόνο και κατάφερα να διαβάσω ένα βιβλίο παιδικής λογοτεχνίας («39 στοιχεία» – Rick Riordan) και ένα βιβλίο για τα γεγονότα της Κύπρου («Αγνοούμενος» – Άρτεμις Στασινοπούλου). Επίσης παρακολούθησα και δύο παρουσιάσεις βιβλίων που η κάθε μία για το δικό της λόγο με εντυπωσίασε («Διακοπές στην πραγματικότητα» – Χάρης Βλαβιανός και «Η ασθένεια της πεταλούδας» – Γιάννης Παπαγιάννης).
Το προηγούμενο Σάββατο διάβασα με ενδιαφέρον τα άρθρα της Καθημερινής, που έθιγαν το ζήτημα της κριτικής βιβλίων στα free press. Δεν χρειάζεται να κρύβω τη θέση μας, άλλωστε μια γρήγορη ματιά στις σελίδες του Bookmarks αρκεί. Γράφουμε αποκλειστικά και μόνο για βιβλία που έχουμε διαβάσει και το τι διαβάζουμε δεν επηρεάζεται από τις διαφημίσεις.
Τα σημαντικά νέα, όμως των ημερών είναι άλλα: βρισκόμαστε ένα βήμα πριν τις γιορτές. Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Χίονι, Στολίδια, ένας Άγιος ντυμένος σαν μπουκάλι από cola και πολλά Μελομακάρονα. «Να μια δέουσα αφορμή για ένα μικρό διάλειμμα!» σκεφτήκαμε χαμογελαστοί και έτσι θα μας βρείτε πάλι στη θέση μας στις 13 Ιανουαρίου.
Στο εορταστικό τεύχος που κρατάτε δημοσιεύουμε τις επιλογές της συντακτικής ομάδας για τη χρονιά που πέρασε, έτσι ώστε αν δεν έχετε αποφασίσει ακόμα για δώρα να εμπνευστείτε αναλόγως. Φιλοξενούμε επίσης τον Κάρολο Ντίκενς και μία συνέντευξη του Γιάννη Καλπούζου, νικητή του φετινού βραβείου αναγνωστών, όχι για να είμαστε μες στην επικαιρότητα, αλλά γιατί χαιρόμαστε που κέρδισε το «Ιμαρέτ».
Κλείνω με μια παράκληση. Αφήστε με τον νέο χρόνο μία χαραμάδα ανοιχτή για να μπουν ακόμα περισσότερα βιβλία στην καθημερινότητά σας. Στο μετρό, στο γραφείο (κρυφά), στο κομοδίνο δίπλα στο κρεβάτι και φυσικά μπροστά στην τηλεόραση (με τη συσκευή κλειστή έτσι;).
Από ψυχής καλές αναγνώσεις!

*Οι στίχοι του προλόγου είναι της Αγγελικής Μικρού.
** Γράφω τις τελευταίες λέξεις από αυτά που διαβάζετε, περιμένοντας αργά και βασανιστικά να έρθει το 083 στην ουρά του ταχυδρομείου. Το χαρτάκι με έχει ξεγελάσει γράφοντας ότι ο μέσος χρόνος αναμονής είναι 19 λεπτά.
*** Για τις γιορτές προτείνω κάτι πολύ αγαπημένο κι ας είναι εκτός κλίματος, «Οι στρατιώτες της Σαλαμίνας» του Χαβιέρ Θέρκας (μτφ. Ελισώ Λογοθέτη – εκδ. Πατάκης).

του Γιάννη Πλιώτα

Νομίζω ότι θα έπρεπε να ονομάσω το σημερινό editorial scripta manent. Για ακόμα μία φορά ανάμεσα σε δύο διαδοχικές φορές που ακουμπάει το μολύβι μου στο χαρτί, έχω αλλάξει θέση κατά μερικά μέτρα. Πάλι γεμίζω γραμμές στο λεωφορείο, πάλι ο χρόνος λιγοστεύει σαν νερό που κυλάει σε κλεψύδρα και σαν λοιπές φιλολογικές παρομοιώσεις. Το σημερινό θέμα, όμως δεν είναι οι συγκοινωνίες, αλλά ο ηλεκτρισμός ή μάλλον μία μακρινή επίπτωση της ανακάλυψης του.
Όταν συζητάω με συναδέλφους συγγραφείς, πάντα μου αρέσει να μαθαίνω τη γνώμη τους για το μέλλον του βιβλίου. Στο μυαλό των περισσότερων αυτό το θέμα συνδέεται με τη διαβόητη οικονομική κρίση, αλλά για εμάς τους ξεροκέφαλους στο bookmarks, εξακολουθεί να μην μας απασχολεί και το ίδιο συναίσθημα μοιραζόμαστε με πολλούς εκεί έξω (ελπίζω).
Η δική μου ερώτηση, λοιπόν, έχει ως επίκεντρο το βιβλίο ως μορφή, δηλαδή τη μετεξέλιξή του ως αντικείμενο. Στον καιρό μας ήδη διαδίδεται σε μορφή αρχείου για τον υπολογιστή. Η γενιά μου αρχίζει να συνηθίζει την ανάγνωση μπροστά στην οθόνη. Άραγε σε λίγα χρόνια θα μετεξελιχθεί οριστικά σε ένα ηλεκτρονικό μαραφέτι, του οποίου μόνο τη διάφανη πλαστική επιφάνεια θα αγγίζουμε; Και τι θα σημάνει η απώλεια της αίσθησης του γυρίσματος των σελίδων; Σίγουρα για μερικούς θα μεταφραστεί σε λιγότερα σχισίματα στα δάχτυλα- εμού συμπεριλαμβανομένου. Θα δρομολογηθούν, όμως και σημαντικότερες εξελίξεις; Υποψιάζομαι πως ναι, χωρίς να είμαι σε θέση να ιχνηλατήσω το εύρος τους.
Πολλοί άνθρωποι του χώρου των εκδόσεων, υποστηρίζουν ότι η παραδοσιακή τυπογραφία αντέχει και πιθανότατα θα αντέξει στις λυσσαλέες επιθέσεις της δαιμονικής τεχνολογίας. Μιλώντας με τον Αμερικάνο συγγραφέα Scott Sigler, αναθεώρησα ένα μέρος των δικών μου απόψεων. Ο Sigler, που είναι πρωτοπόρος στο θέμα του δωρεάν διαδικτυακού διαμοιρασμού των έργων του, θεωρεί δεδομένο ότι το μέλλον της λογοτεχνίας δεν βρίσκεται καν στους e-readers (σαν το kindle), αλλά στα smart phones. Δυσκολεύομαι να συμφωνήσω μαζί του, αλλά δεν θα το απέκλεια. Απομένει στο χρόνο να λύσει τη διαφωνία.
Μέχρι να συμβεί αυτό επιμένω να γράφω σε χαρτί κι έπειτα να δακτυλογραφώ και επιμένουμε να σας αναζητούμε σε απτή μορφή κάθε εβδομάδα σε βιβλιοπωλεία και art cafe όλης της χώρας. Σήμερα εκτός από στήλες, συζητήσεις, αναλύσεις κι επικρίσεις, φιλοξενούμε ως πόλη της περιφέρειας τη Νάντη, καθώς και τη συνέντευξη μίας συγγραφέως η οποία έχει γεννηθεί το 1985. Ραντεβού την επόμενη εβδομάδα πιθανότατα σε άλλο σημείο και άλλη ώρα, όπου θα διαβάσετε ένα πλούσιο αφιέρωμα με τις αναγνωστικές προτιμήσεις της συντακτικής μας ομάδας για τη χρονιά που κλείνει.

* Για όσους αγαπούν τη λογοτεχνία τρόμου, η δική μου πρόταση για αυτή την εβδομάδα είναι το βιβλίο «Ιός» του Scott Sigler (εκδ. Πλατύπους, σε μετάφραση Βίκυς Μυλωνοπούλου). Αν θέλετε να κάνετε δώρο σε μικρότερες ηλικίες, προτείνω ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία, τον «Πύργο των Καρπαθίων» του Ιούλιου Βερν (εκδ. Άγκυρα, σε μετάφραση Αννίκας Φερτάκη).
** Το εμού είναι ένα πουλί της Αυστραλίας.

από τον Γιάννη Πλιώτα

Είμαι στο λεωφορείο από Αθήνα για Πάτρα και κρατώ σημειώσεις στο τετράδιό μου όπως όπως· για την ακρίβεια γεμίζω τη σελίδα με καλικαντζούρες που μοιάζουν με ενδείξεις σεισμογράφου. Ξεκινώ να γράφω σήμερα με αφορμή το «ημερολόγιο ανάγνωσης» της προηγούμενης εβδομάδας (όσοι ανοίγετε το Bookmarks πρώτη φορά, θα ανακαλύψετε παρακάτω τη θαυμαστή στήλη του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου). Ποια, όμως ήταν συγκεκριμένα η αφορμή; Οι σκέψεις του σχετικά με τον δανεισμό βιβλίων. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί θα συμμερίζεστε την άποψή του: «ο δανεισμός οποιουδήποτε βιβλίου είναι ένα θέμα που πονάει πολύ κάθε αληθινό βιβλιόφιλο». Και συνέχισε με ένα ευφυές απόσπασμα από τον «Ζούκερμαν Δεσμώτη» του Φίλιπ Ροθ: «Ξέρεις γιατί παντρεύτηκα την Κάρολ; Της δάνεισα ένα βιβλίο κι ήξερα πως αν δεν την παντρευόμουν δεν θα το έβλεπα ποτέ ξανά».
Χωρίς να υποκρίνομαι τον αιρετικό, παραδόξως διατηρώ άλλου είδους σχέσης με τα βιβλία μου. Κατ’ αρχάς σχεδόν τα μισά βιβλία που διαβάζω κάθε χρόνο, ανήκουν στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Από τα ράφια τα παίρνω και στα ράφια τα επιστρέφω για να ξαποστάσουν. Μ’ αρέσει να πιάνω στα χέρια μου σελίδες κιτρινισμένες, σελίδες που έχουν αγγιχτεί απ’ την ιδιοσυγκρασία πολλών διαφορετικών ανθρώπων, σελίδες που έχουν επιστρέψει από ταξίδια για ν’ αφηγηθούν τις περιπέτειές τους.
Το δεύτερο που χαρακτηρίζει την κτητική διάθεσή μου για τα βιβλία, είναι μάλλον η έλλειψη οποιασδήποτε κτητικής διάθεσης. Όταν διαβάζω κάτι που μου έχει αρέσει, θέλω να το «μεταλαμπαδεύσω», να το εμπιστευτώ στα χέρια ενός φίλου. Δεν γελιέμαι. Τα περισσότερα βιβλία ή περιοδικά που δανείζω ή αργούν να επιστρέψουν ή σκονίζονται αδιάβαστα ή τα καταπίνει το σχίσμα του χρόνου, που οδηγεί στη χώρα των χαμένων αντικειμένων. Για παράδειγμα από τα οχτώ τεύχη του Muzine, στο σπίτι μου έχει απομείνει μόλις ένα.
Ορισμένα, όμως βιβλία τα καταφέρνουν, βρίσκουν τον δρόμο τους και δημιουργούν σε έναν φίλο τα ίδια συναισθήματα που δημιούργησαν σε εμένα. Είναι κάτι σπάνιο που μοιράζεσαι, ένας νέος δεσμός. Σκοπός επετεύχθη! Κι αν ακόμα δεν ξανασυναντηθώ με το βιβλίο, δεν στεναχωριέμαι κι ούτε πιστεύω ότι θα είναι δυστυχισμένο μακριά μου. Κάπου μαγικά θα περιπλανιέται με τους συνοδοιπόρους του bookcrossing και όσα χειρόγραφα έμειναν ανέγγιχτα σε ένα συρτάρι. Γιατί για μένα η χειρότερη τύχη που μπορεί να έχει ένα βιβλίο, είναι να μην διαβαστεί από κανέναν.

* Ο τίτλος του άρθρου είναι ολότελα παραπλανητικός. Συγχωρέστε αυτή τη μικρή απάτη, ήθελα απλώς να τραβήξω την προσοχή σας στο editorial μας.
** Έχει βγάλει και καινούργιο βιβλίο ο Ροθ, την «Αγανάκτηση», αλλά δεν έχω προλάβει να τη δανειστώ ακόμα. Η δική μου πρόταση για αυτή την εβδομάδα είναι ένα από τα προηγούμενά του, η «Αντιζωή» (εκδ. Πόλις, σε μετάφραση Χριστίνας Ντόκου).
*** Ποιος έχει τον τρίτο τόμο του «Άρχοντα των Δακτυλιδιών» μου; Δυο χρόνια τον γυρεύω.

από τον Γιάννη Πλιώτα

“Χρόνια ο ουρανός ήτανε ένα δύσκολο χαρτί κρυμμένο μεσ΄ στην τσέπη μου”.

Ο παραπάνω συγκινητικός στίχος είναι του σπουδαίου Μίλτου Σαχτούρη. Αν ψάχνετε να βρείτε τι δουλειά έχει εδώ, η εξήγηση είναι μάλλον απλή. Λειτουργεί ως στολίδι για τον πρόλογο του δεύτερου τεύχους του Bookmarks και παράλληλα ως αφορμή για να αναζητήσετε και αυτή την εβδομάδα λίγη από την κρυμμένη ομορφιά των λέξεων γύρω σας. Μπορεί να κρύβεται καλά κάτω από την πολύβουη ροή της καθημερινότητας, αλλά η ομορφιά υπάρχει για όσους είναι αποφασισμένοι να την αναζητήσουν.
Πιστεύω ότι δεν έχετε ανοίξει τυχαία τις σελίδες μας, αν και αυτή τη στιγμή σίγουρα μας διαβάζετε σε ένα τυχαίο μέρος. Μπορεί να είστε στην ουρά του βιβλιοπωλείου, στη στάση του λεωφορείου, στο βαγόνι του μετρό, στο ταξί που διασχίζει την πόλη απ’ τη μια άκρη στην άλλη, στο ασανσέρ, σε κυλιόμενες σκάλες ή και ξαπλωμένοι ανάσκελα στο κρεβάτι σας. Όμως όπου κι αν βρίσκεστε τα μάτια σας ταξιδεύουν στις γραμμές και στις εικόνες μας, η Γη γυρίζει και μαζί της γυρίζουμε κι εμείς, ο καθένας για τους δικούς του σκοπούς και με τα δικά του όνειρα. Όπου κι αν βρίσκεστε θα διαβάζετε αυτά που έγραψα πριν λίγες μέρες, ολοκληρώνοντας μία μορφή ετεροχρονισμένης συνομιλίας. Δηλαδή όχι ακριβώς συνομιλίας, περισσότερο ένας μονόλογος είναι (στον οποίο μπορείτε να αποκριθείτε μέσω mail).
Στην πρώτη μας παράσταση για τον Δεκέμβριο θα διαβάσετε πολλά και θαυμαστά στις σελίδες που ακολουθούν. Almanac, συνεντεύξεις, ημερολόγιο ανάγνωσης, σούπερ-ήρωες, το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στο βραβείο αναγνωστών, κριτικές, νέα, ατζέντα, παράξενα βιβλία, όσα έγραψαν οι καλεσμένοι μας, τα Γιάννενα, το βιβλιόφωνο, χίλια δυο και χίλια ακόμα. Κρατήστε ό,τι σας αγγίξει και πάνω απ’ όλα αυτό που γράφει στο εξώφυλλο: “οι σκιές μοιάζουν σκοτεινές, για τα παιδιά είναι παιχνίδι”. Δεν είναι βαθυστόχαστο και ούτε παίρνουμε όρκο ότι είναι μια μεγάλη αλήθεια, αλλά είναι κάτι που μας αρέσει. Η μεταμορφωτική δύναμη της φαντασίας είναι απεριόριστη και σε αυτή ακουμπάμε την πίστη μας. Στο τέλος της ημέρας και ενώ σιγά σιγά οι ρυθμοί επιβραδύνοντα όλοι συλλογιζόμαστε όσα κάναμε, είδαμε και αισθανθήκαμε τις προηγούμενες ώρες. Όπως και να ‘χει κανείς δεν μπορεί να μας πτοήσει.

“Και σιωπηλά σαν τα βιβλία το φως της μέρας κλείνει”.

*Ο τελευταίος στίχος είναι του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη. Μαζί με τον στίχο του Σαχτούρη τους συνάντησα στο μυθιστόρημα του Νίκου Χρυσού “Το μυστικό της τελευταίας σελίδας” (εκδ. Καστανιώτη). Αυτή είναι η δική μου πρόταση για αυτή την εβδομάδα.
** Τον τίτλο αντι-ποίηση τον έχω κλέψει από την καλή φίλη μου Άννα Νιαράκη.