Bookmarks

του Λευτέρη Αδαμίδη

Dekalog 3: On Film Festivals
Guest Editor:, Richard Porton
Εκδόσεις Wallflower, 2009
σελίδες 188

Πολύς λόγος γίνεται, πρόσφατα ακόμη και στη χώρα μας με αφορμή την αποχή των Ελλήνων σκηνοθετών από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, για τον ρόλο των κινηματογραφικών φεστιβάλ. Ο αριθμός τους αυξάνει διεθνώς μαζί και ο ανταγωνισμός και βέβαια οι προϋπολογισμοί τους. Και όμως  παρά τον καθοριστικό τους ρόλο μέσα στην κινηματογραφική βιομηχανία ως μηχανισμός προώθησης ταινιών και την αδιαμφισβήτητη βαρύτητά τους ως πολιτιστικά γεγονότα τα φεστιβάλ τώρα μόλις αρχίζουν να απασχολούν την ακαδημαϊκή κοινότητα και κατ’ επέκταση την βιβλιογραφία. Ο Ρίτσαρντ Πόρτον με τις περγαμηνές του κινηματογραφικού κριτικού σε περιοδικά όπως  το Cineaste και με σημαντικό συγγραφικό και ακαδημαϊκό βιογραφικό και βέβαια θαμώνας ο ίδιος στα σημαντικότερα διεθνή φεστιβάλ αναλαμβάνει εδώ να μας ξεναγήσει στις διάφορες πτυχές του φαινομένου των φεστιβάλ και της λειτουργίας τους. Για το σκοπό αυτό έχει καλέσει να παραθέσουν τις απόψεις τους 12 σπουδαίοι κριτικοί, δημοσιογράφοι, curators και στελέχη φεστιβάλ και βέβαια ένας σκηνοθέτης (τον Άτομ Εγκογιάν).  Το αποτέλεσμα είναι μια πολύτιμη και πολύπλευρη σφαιρική ανάλυση του φαινομένου των φεστιβάλ και της πολιτιστικής πολιτικής και πολεμικής που ασκείται μέσα από αυτά.  Σε ένα μεγάλο βαθμό το βιβλίο αποτελεί μια σθεναρή υπεράσπιση των μικρών κυρίως φεστιβάλ ως εναλλακτικών δικτύων διανομής ταινιών που δεν βρίσκουν το δρόμο τους εμπορικό κύκλωμα. Των φεστιβάλ ως μια ζωντανή πολύτιμη κιβωτό της κινηματογραφικής πρωτοπορίας που πρέπει να διαφυλαχτούν πάσει θυσία  και ταυτόχρονα καλούνται να λειτουργήσουν με αυστηρά οικονομικούς όρους σε ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον.  Το βιβλίο αποτελεί το τρίτο μέρος της εξαιρετικής σειράς Dekalog της Wallflower η οποία αφιερωμένης στην σοβαρή κινηματογραφική κριτική στην οποία θα επανέλθουμε νομίζω.

Γκράτσια Παγκανέλλι
Σημάδια ζωής- Βέρνερ Χέρτσογκ και ο κινηματογράφος
Οξύ-Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 2009

Δεν είναι καθόλου λίγα τα βιβλία για τον δυσπρόσιτο Βέρνερ Χέρτσογκ που έχουν δει κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας με πιο γνωστό και δημοφιλές ίσως το Herzog on Herzog μια σπάνια εφ όλης της ύλης συζήτηση με τον Πολ Κρόνιν.  Κανένα ωστόσο δεν ευτύχησε να μεταφραστεί στα ελληνικά. Και ας πρόκειται για τον σκηνοθέτη που μας έδωσε τα αριστουργηματικά Αγκίρε, η Μάστιγα του Θεού , Αίνιγμα του Κάσπαρ Χάουζερ, Φιτζκαράλντο, ο τυχοδιώκτης του Αμαζονίου. Έναν δημιουργό που αποτέλεσε έναν από τους μεγαλύτερους ανανεωτές του Γερμανικού κινηματογράφου τη δεκαετία του ’70 μοιράζοντας το μεγάλο έργο του ανάμεσα σε μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ και στη λατρεία του για τη φύση. Η χρυσή ευκαιρία ήρθε επιτέλους με αφορμή το πλήρες αφιέρωμα στο έργο του που παρουσιάστηκε στο 50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και ταυτόχρονα την έκδοση της παραπάνω δίγλωσσης μονογραφίας, η οποία αποτελεί μετάφραση του ιταλικού πρωτότυπου που εξέδωσε πέρυσι στα Ιταλικά το Μουσείο Κινηματογράφου του Τορίνο με αφορμή την αποκατάσταση μεγάλου μέρους της ογκώδους φιλμογραφίας του.   Η Γκράτσια Παγκανέλι παραθέτει επτά συνεντεύξεις-συνομιλίες με τον εκκεντρικό σκηνοθέτη παρεμβάλλοντας ενδιάμεσα οκτώ δικά της διεισδυτικά δοκίμια και το εκπληκτικό κείμενο του Χέρτσογκ με τίτλο «Περί του απολύτου της εξύψωσης και της εκστατικής αλήθειας», μια φιλοσοφική τεκμηρίωση του κινηματογραφικού του έργου, αλλά και το «Μανιφέστο της Μινεσότα» την δική του πρόταση για το ντοκιμαντέρ. Το αποτέλεσμα είναι μια διεξοδική παρουσίαση του σπουδαίου έργου του, ένα βιβλίο συναρπαστικό και καθόλου ακαδημαϊκό. Την ελληνική έκδοση έχει επιμεληθεί με μεράκι ο φανατικός γνώστης του Θωμάς Λιναράς.

του Λευτέρη Αδαμίδη

* Το βιβλίο αυτό, μαζί με άλλες δυο εκδόσεις του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, θα δωθούν στον συγγραφέα της συνέχειας της ιστορίας που ξεκινήσαμε με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο.