Bookmarks

Τομ Ρόμπινς
Μπι όπως Μπίρα
Μτφ.: Γιώργος Μπαρουξής
Αίολος, 2009

Αν ο Τομ Ρόμπινς ζούσε την εποχή του Δωδεκάθεου, ο Δίας θα είχε ρίξει κεραυνό να τον κάψει. Μα πώς είναι δυνατόν να τολμήσει να γράψει «ένα μεγαλίστικο βιβλίο για παιδιά» αφιερωμένο στην μπίρα; Αφού η μπίρα περιέχει αλκοόλ. Αφού τα παιδιά δεν πρέπει να πίνουν αλκοόλ. Αφού εμείς είμαστε εδώ για να επιβάλουμε την ηθική τάξη.
Δεν του έφτασε, λοιπόν, που τόσα χρόνια συμπεριφέρεται στη γλώσσα με τέτοιο αναίσχυντο τρόπο, που έβαλε πρωταγωνιστή σε παλιότερο βιβλίο του ακόμη και τον βρομερό Πάνα, ούτε φυσικά το γεγονός ότι επιχειρεί με χιούμορ και ευφυολογήματα να φιλοσοφήσει. Ή μήπως διαφωνείτε ότι οι σοφίες πρέπει να λέγονται μόνο με τη μύτη ψηλά και τα γυαλιά κατεβασμένα στην άκρη της μύτης; Αυτή τη φορά, όμως, έχει πραγματικά ξεπεράσει τα εσκαμμένα.
Ο Τομ Ρόμπινς με το Μπι όπως Μπίρα τόλμησε να πριονίσει τα ποδαράκια του καναπέ, όπου συνηθίζει να ξεκουράζεται το ηθικό μας μεγαλείο. Αραδιάζει, λοιπόν, στην εξάχρονη πρωταγωνίστριά του (επτάχρονη, επιμένει η ίδια) ατάκες του τύπου: «Επειδή χρησιμοποιούν μόνο θηλυκά φυτά λυκίσκου για την παρασκευή της μπίρας, οι άντρες έλκονται περισσότερο». Το γεγονός ότι την ταξιδεύει στην ιστορία της μπίρας, από την Αρχαία Αίγυπτο ώς το «υγρό ψωμί» των Κινέζων, καθώς και στη διαδικασία παραγωγής της, δεν τον απενοχοποιεί καθόλου.
Και για του λόγου το αληθές, πού οδηγείται η μικρή μας πρωταγωνίστρια; Μα φυσικά στο να αντιμετωπίζει προβλήματα στο κατηχητικό. «Είναι παγανιστικός ο τρόπος που σκέφτεσαι», ουρλιάζει η δασκάλα της και την πετά έξω απ’ την τάξη. Πάντως, το ξέσπασμα της δασκάλας του κατηχητικού δίνει τη δυνατότητα στον Τομ Ρόμπινς να κάψει με τα δηλητηριώδη του βέλη όλους εμάς που αμφισβητούμε το γεγονός ότι «πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά» χτίζοντας γύρω τους ένα κάστρο από ψέματα που θα τα κρατήσουν μονίμως φυλακισμένα στην αμάθεια της εξειδίκευσης.
Δεν λείπουν βέβαια οι αισθητικές ιδιομορφίες. Με φράσεις όπως: «Η εβδομάδα προχωρούσε αργά σαν πορδή σε έντερο χιονάνθρωπου», μας θυμίζει ότι η αισθητική είναι υποκειμενική αξία και η κανονικότητα δεν είναι χρέος κανενός.
Αλλά ο Ρόμπινς δεν περιορίζεται να πει μόνο αυτά στους μεγαλίστικους μικρούς μας φίλους. Μιλάει ακόμη και για το χορό: «Ο χορός υπενθυμίζει στους ανθρώπους ότι δεν είναι μηχανικά πιόνια της σκακιέρας ή ριζωμένα δέντρα, αλλά ελεύθερα σαρκικά κύματα πιθανότητας» Μα τι είναι αυτά που λέει στα παιδιά; Αυτά δεν τα καταλαβαίνουν, ούτε οι μεγάλοι που έχουν συνηθίσει να ζουν αυτοματικά.
Υποψιάζομαι ότι η μπίρα ήταν απλώς η αφορμή για το αντικομφορμιστικό κήρυγμά του. Δεν μας έφτανε η εξέγερση των νέων, με τέτοια αναγνώσματα κινδυνεύουμε και από τα παιδιά. Το κώνειο είναι η επιβεβλημένη λύση!

Βαγγέλης Μπέκας

Θεόφιλος Χ.
Έλληνες, η αλήθεια πίσω απ’ την αλήθεια
Τόμος Πρώτος
Ιδιωτική Έκδοση, 2010

Δεν είναι λίγες οι φορές που ένα βιβλίο υπόσχεται να μας αποκαλύψει συνταρακτικές αλήθειες, που κρύβονται πίσω από ένα γεγονός ή μία επικρατούσα άποψη. Τα τελευταία χρόνια και ειδικά με την ενσωμάτωση του ίντερνετ στην καθημερινότητά μας, οι περισσότεροι έχουμε δεχτεί καταιγισμό δήθεν «αποκαλύψεων» σχετικά με «απόρρητα» ζητήματα. Και για αυτό ακριβώς το λόγο, πάντα είμαι επιφυλακτικός όταν έρχομαι σε επαφή με τέτοια έργα, τα οποία θεωρώ κατ’ αρχήν παράγωγα αβάσιμης συνωμοσιολογίας. Όπως, όμως αποδείχθηκε το «Έλληνες, η αλήθεια πίσω απ’ την αλήθεια» κατάφερε όχι μόνο να τραβήξει την προσοχή μου, αλλά και να με βάλει σε μια διαδικασία σκέψης και έντονου προβληματισμού.

Ο συγγραφέας πρώτα απ’ όλα επιλέγει να μην αποκαλύψει την ταυτότητά του, επιλογή που ως αναγνώστης σέβομαι απόλυτα και την κατανοώ. Σύμφωνα με το βιογραφικό του ο Θεόφιλος Χ. είναι καθηγητής και ερευνητής, έχει ταξιδέψει για χρόνια στο εξωτερικό και έχει γράψει εκτός από δεκάδες άρθρα, ακόμα έξι βιβλία (τα οποία επιφυλάσσεται να αναφέρει). Με το τελευταίο βιβλίο του, όμως επιχειρεί να κάνει μια «ρηξικέλευθη τομή αφύπνισης» (sic). Ο Θεόφιλος Χ. επιθυμεί να καταδείξει ότι οι Έλληνες ως έθνος, διαφέρουν από τους Έλληνες ως κράτος και με τη σειρά τους διαφέρουν από τους Έλληνες ως ανθρώπινες, υλιστικές υπάρξεις.

Με λογικοφανή (τουλάχιστον) επιχειρήματα υποστηρίζει ότι με την πάροδο των αιώνων το ελληνικό έθνος μετατοπίστηκε αρχικά προς τα βορειοανατολικά της βαλκανικής χερσονήσου και μετέπειτα πέρασε στις πεδιάδες της κεντρικής Ευρώπης. Αυτή η διαδικασία αργής μετάλλαξης και ουσιαστικά επανατοποθέτησης των Ελλήνων, ξεκίνησε κατά την ύστερη αρχαιότητα και ολοκληρώθηκε τους τελευταίους αιώνες. Για να πραγματοποιηθεί επέδρασαν στο ελληνικό φύλλο ένας συνδυασμός παραγόντων τόσο εξωτερικών όσο και γονιδιακών. Πόλεμοι, οι μαύρες αρρώστιες του Μεσαίωνα, εκλείψεις, κλιματικές αλλαγές. Πάντως το αποτέλεσμα (σύμφωνα με τον κύριο καθηγητή) είναι αναμφισβήτητο και στη χώρα που σήμερα αναγνωρίζεται διεθνώς ως Ελλάδα δεν κατοικούν παρά ελάχιστοι αληθινοί Έλληνες, κάπου ανάμεσα στο 1 με 2% του πληθυσμού.

Σύμφωνα με το επίμετρο, στα δύο επόμενα μέρη της τριλογίας ο Θεόφιλος Χ. υπόσχεται να γνωστοποιήσει πρώτα απ’ όλα σε ποια περιοχή ακριβώς έχουν καταλήξει οι αμιγώς Έλληνες και κατά δεύτερον ποιοι είναι αληθινά αυτοί οι οποίοι σήμερα κατοικούν στις ελληνικές πόλεις. Δηλαδή ποιοι ακριβώς είμαστε όλοι εμείς και από πού προερχόμαστε. Σίγουρα θα έχει ενδιαφέρον.

Παρ’ ότι το συγκεκριμένο βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγες εβδομάδες, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να φτάσει στα χέρια σας- εγώ στάθηκα τυχερός εξαιτίας της γνωριμίας μου με έναν προσωπικό φίλο του ίδιου του Θεόφιλου Χ. Ο περιορισμένος αριθμός των εκδοθέντων αντιτύπων, σε συνδυασμό με το επαναστατικό περιεχόμενο του βιβλίου, είναι ανασταλτικοί παράγοντες για να το συναντήσετε τυχαία στα ράφια κάποιου mainstream βιβλιοπωλείο.

Κωστής Παπαδόπουλος

Laura Palmer
Sweet and Bitter Aging
Octopus
New Jersey, 1980

Το βιβλίο αυτό είναι ιστορικό, καθώς πρόκειται για το πρώτο εκλαϊκευμένο σύγγραμμα που αντιμετωπίζει το ζήτημα των γυναικείων γηρατειών και θέτει επί τάπητος ζητήματα όπως η συντροφικότητα ή η σεξουαλική ικανοποίηση στην τρίτη ηλικία των γυναικών.
Η ψυχολόγος Laura Palmer, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο του Princeton, ήδη από το 1971 ερεύνησε το ζήτημα σε μια γενιά γυναικών που αποτέλεσαν τους γονείς της γενιάς του baby boom της χρυσής δεκαετίας του ’50. Η έρευνα της περιλάμβανε συνεντεύξεις, ιατρικές εξετάσεις (σε συνεργασία με το γυναικολόγο δρα John Julian Terry) και παρατήρηση της καθημερινότητας ενός μεγάλου δείγματος λευκών αμερικανίδων, κατοίκων τόσο μεγαλουπόλεων, όσο και προαστίων ή κωμοπόλεων από τις τέσσερις ζώνες της επικράτειας των ΗΠΑ.
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις μεγάλες ενότητες. Την σχέση των γυναικών αυτής της ηλικίας με την εργασία, τον ερωτισμό και την σχέση με τον – συνήθως έναν και δια βίου – σύντροφό τους και, τέλος, το βίωμα της απώλειάς του σε συνδυασμό με την ανατροφή των εγγονιών.
Στο πρώτο κεφάλαιο – το πλέον στεγνό και μονοδιάστατο – ασχολείται κυρίως με στατιστικές προσεγγίσεις του ζητήματος της μετατροπής της γυναίκας από εργαζόμενης σε νοικοκυρά. Το συμπέρασμα που εξάγει η Palmer είναι πως η παράταση του εργασιακού βίου των γυναικών μέχρι το τέλος της ζωής τους, πρακτικά τις διατηρεί ενεργές σε όλα τα επίπεδα των κοινωνικών και οικογενειακών σχέσεων, σε αντίθεση με τους άντρες οι οποίοι με την αποχώρηση από την εργασία χάνουν και κάθε άλλη ορμή και δύναμη επιβολής.
Το δεύτερο κεφάλαιο (που αποτέλεσε θέμα ταμπού και αφορμή αθρογραφικών αντιπαραθέσεων διαφόρων σχολιαστών του εθνικού τύπου των ΗΠΑ) είναι αρκετά τολμηρό και προχωράει πάνω στις πρώτες σχετικές μελέτες του Kinsey οι οποίες δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ. Η Palmer κατορθώνει να πάρει πληροφορίες ακόμα και από τις πιο συντηρητικές γυναίκες του δείγματος έρευνας και να προκαλέσει, θίγοντας ζητήματα όπως η μοναξιά της χηρείας, οι σεξουαλικές ανάγκες μετά την αναπαραγωγική ηλικία και η ομοιογένεια των σεξουαλικών αναγκών παρά τις διαφορετικές πολιτισμικές επιρροές τους. Ενδιαφέρον και ανατρεπτικό (παρότι νεώτερες έρευνες της Palmer στα μέσα της δεκαετίας του ’80 αναθεώρησαν το εύρημα) ήταν η αύξηση ομοφυλοφιλικών αναζητήσεων σε γυναίκες τρίτης ηλικίας.
Μετά το σοκαριστικό δεύτερο μέρος, ακολουθεί το τρίτο κεφάλαιο, ένας ύμνος στην τρυφερότητα και στη ζωή, όπου η συγγραφέας, μένοντας απόλυτα πιστή στις επιστημονικές της αναζητήσεις οδηγείται σε μια γλώσσα και περιγραφή που πλησιάζει, αρκετές φορές, τη λογοτεχνία. Αυτό είναι που κάνει αυτό το βιβλίο ενδιαφέρον και, τελικά, ευχάριστο στην ανάγνωση παρότι ειδικό στη θεματική του.
Το βιβλίο πωλείται σε online bookstores.

της Ράνιας Ζουρνατζή

Ραούλ Βάνεγκεμ
Εγκώμιο της Εκλεπτυσμένης Τεμπελιάς
Μτφ.: Αλέξανδρος Ζαγκούρογλου
Ελεύθερος Τύπος, 1997

Ο Ραούλ Βανεγκέμ (1934-) Βελγος φιλόσοφος και συγγραφέας, σπούδασε φιλολογία και υπήρξε μέλος της Καταστασιακής Διεθνούς (Situationist International) από το 1961 μέχρι το 1970 αποτελώντας μαζί με τον Guy Debord τους βασικούς εκφραστές της θεωρητικής της πτέρυγας. Το πιο γνωστό και πολυσυζητημένο του βιβλίο είναι αναμφίβολα το «ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΗΣ ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΗΣ ΤΕΜΠΕΛΙΑΣ» (πρώτη έκδοση 1967). Ένα βιβλίο που έδωσε επιχειρήματα περί της απενοχοποίησης σε όλους τους ανά τον κόσμο τεμπέληδες! Όσο για τις ιδέες που πραγματεύεται και στηρίζει δίνοντάς τους θεωρητική στήριξη και υπόβαθρο; Πάρτε μια γεύση:
•«Η τεμπελιά είναι απόλαυση του εαυτού μας ή δεν είναι τίποτα. Μην ελπίζετε να σας παραχωρηθεί από τα αφεντικά σας ή από τους θεούς τους. Την προσεγγίζουμε, όπως το παιδί, μέσο μιας φυσικής τάσης να αναζητούμε την απόλαυση και να παρακάμπτουμε ότι της εναντιώνεται. Πρόκειται για κάτι απλό που η ώριμη ηλικία διαπρέπει στο να περιπλέκει. Να τελειώνουμε λοιπόν με τη σύγχυση που ταυτίζει την τεμπελιά του σώματος με την πνευματική μαλάκυνση που ονομάζεται νωθρότητα του πνεύματος – λες και το πνεύμα δεν είναι η αλλοτριωμένη μορφή της συνείδησης του σώματος».
• «Είναι καιρός να το αντιληφθούμε, η τεμπελιά είναι το χειρότερο ή το καλύτερο των πραγμάτων, ανάλογα με το αν υπεισέρχεται σε ένα κόσμο όπου ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα ή στην προοπτική όπου θέλει να είναι τα πάντα».
Για τα υπόλοιπα απευθυνθείτε στο πλησιέστερο βιβλιοπωλείο και αν είστε τυχεροί θα βρείτε το εγκώμιο αυτό.

του Αχιλλέα Κωστούλα

Michael Flocker
The Hedonism Handbook: Mastering the lost arts of leisure and pleasure
De Capo Press, 2004

Τι υπάρχει για το οποίο αξίζει να ζει κανείς, πέρα από την αισθητηριακή ευχαρίστηση; Αν αναρωτιέστε που πήγε η ζωή σας, μπορείτε να ψάξετε την απάντηση στην καθημερινή ρουτίνα, από το κρεβάτι στη δουλειά και πάλι στο κρεβάτι. Με λίγο καφέ και τηλεόραση ενδιάμεσα. Καθώς η ζωή περιορίζεται σε ένα ατέρμονο και μονότονο κύκλο διάστικτο με επαναλαμβανόμενες συνήθειες, το “Εγχειρίδιο του ηδονισμού” υπενθυμίζει τη χαρά που δίνει η αναζήτηση της ηδονής. Το βιβλίο ξεχειλίζει από διδακτικές συμβουλές, λίστες με πράγματα που πρέπει να αποφύγει ή μπορεί να επιζητήσει κανείς, αστείες ιστορίες και σοφά αποφθέγματα, αλλά αποφεύγει να εμβαθύνει στις φιλοσοφικές βάσεις της ηδονής. Γιαυτό η ουσία του συνοψίζεται στη διαπίστωση πως η καθημερινότητα και η κοινωνία μπορούν να αποκρύψουν αυτά που μπορούν να δώσουν νόημα στη ζωή.
Είναι όμορφα εικονογραφημένο, μικρό και ευκολοδιάβαστο, μια ευχάριστη συσκευασία για να μεταφέρει ένα σωστό αλλά απλό μήνυμα. Ωστόσο, οι εργασιομανείς, οι οποίο ίσως να ωφεληθούν περισσότερο από αυτό το βιβλίο, εξ ορισμού δε θα το αγοράσουν. Για εμάς τους υπόλοιπους, απλά επιβεβαιώνει αυτά που πάντα ξέραμε. Αν έχετε εργασιομανείς φίλους λοιπόν, κάντε τους ένα δώρο με αυτό το βιβλίο και δείξτε τους το δρόμο, αλλιώς κάντε ένα δώρο στον εαυτό σας και σπαταλήστε τα χρήματά σας σε ένα μπουκάλι κρασί. Όπως είπε και ο Μαρκ Τουαίην, “καλοί φίλοι, καλά βιβλία και μια νυσταγμένη συνείδηση. Αυτή είναι η ιδανική ζωή”.

του Χρήστου Σιντόρη

Horace Peckard – Angus McManaman
Who was Dometius Wallace?
An investigation on the author of the mysterious “Letters to Him”
Chicago 1941, 380 pages

Τον Απρίλιο του 1920, ο σαραντατετράχρονος καθηγητής του πανεπιστημίου του Σικάγο William Ravender Hill θα βρεθεί νεκρός από καρδιακή προσβολή μέσα στο σπίτι του στη λεωφόρο Ντόρτσεστερ. Τέσσερις μήνες αργότερα στην ίδια πόλη κυκλοφορεί το βιβλίο Letters to Him, ένας ερωτικός ύμνος στον πρόωρα χαμένο καθηγητή γραμμένο από έναν… άνδρα με το όνομα Dometius Wallace αγνώστων λοιπών στοιχείων.
Μέσα στους κόλπους της πανεπιστημιακής κοινότητας του Σικάγο ξέσπαει σκάνδαλο. Πολλές φήμες περί της αληθινής ταυτότητας του συγγραφέα διαρρέουν ακόμα και στον εθνικό τύπο των ΗΠΑ και γίνονται αφορμή να παραιτηθούν τέσσερις συνάδελφοι του εκλιπόντος καθηγητή!
Ένας εξ αυτών – ο διδάκτωρ μαθηματικών Clyde McManaman – ήταν θείος του ενός εκ των συγγραφέων του βιβλίου που εκδόθηκε είκοσι ένα χρόνια αργότερα και προσπάθησε να ανακαλύψει την ταυτότητα του ανθρώπου πίσω από το ψευδώνυμο Dometius Wallace και να αποκαταστήσει, εν μέρει, την τρωθείσα φήμη των παραιτηθέντων καθηγητών. Το βιβλίο έγινε ανάρπαστο ιδιαίτερα στο Σικάγο όπου ο μύθος του πλαστού συγγραφέα του πρόδρομου αυτού δείγματος ομοφυλοφιλικής λογοτεχνίας ήταν ακόμα ζωντανός.
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο ασχολείται με τη σκιαγράφηση του Σικάγο του μεσοπολέμου, την καταγραφή των κοινωνικών τάξεων, των ελίτ, της κοινότητας του πανεπιστημίου και των ρευμάτων που επηρέαζαν τη διανόηση της εποχής. Στο δεύτερο κεφάλαιο οι συγγραφείς ανασυνθέτουν μια σύντομη βιογραφία του καθηγητή Hill και του στενού του περίγυρου. Μέσα εκεί ανακαλύπτουμε ένα σκοτεινό πλέγμα προσωπικών συμφερόντων και αντιπαραθέσεων που κατακλύζουν τότε το πανεπιστήμιο του Σικάγο. Στο εκτενές αυτό κεφάλαιο οι συγγραφείς προσπαθούν να  ανακαλύψουν ποιοι, τελικά, ήταν οι ωφελημένοι του σκανδάλου. Στο τρίτο και σημαντικότερο κεφάλαιο, αποπειρώνται να σκιαγραφήσουν τον Dometius Wallace και να τον ταυτίσουν με κάποιο πραγματικό πρόσωπο.
Το βιβλίο είναι μια έρευνα που κινείται στα όρια της παραλογοτεχνίας. Γύρω από ένα μυστήριο θάνατο και ένα σκάνδαλο ομοφυλοφιλίας πλέκεται ένα σκοτεινό πέπλο συμφερόντων και εγωιστικών παθών. Οι συγγραφείς κάνουν μια αφήγηση δραματική και έντονα αγωνιώδη. Η γλώσσα ρέει – παρά τους μερικούς περιγραφικούς βερμπαλισμούς που πιθανότατα ξενίζουν τον σύγχρονο αναγνώστη – και η πυκνότητα των γεγονότων είναι εξαιρετικά προσεγμένη. Με μια σχετική γνώση της αγγλικής διαβάζεται απρόσκοπτα.
Παρόλο που πρόκειται για μια έρευνα πάνω σε πραγματικά γεγονότα, το βιβλίο έχει όλες της αρετές ενός αστυνομικού μυθιστορήματος και γι’ αυτό συνίσταται ανεπιφύλακτα.

του Κώστα Αγιωργίτη

Ψευδοβαρλαάμ Πίθηκοι
(Σχολιασμένη έκδοση)
Εκδόσεις Ιδρύματος Κολλιοπάνου, 2001

Οι διακεκριμένοι φιλόλογοι Ermin Vaan Huul και Anders Schauber (αμφότεροι μαθητές του μεγάλου ελληνιστή Φάλμενσταιν) με αυτήν την από κοινού εργασία τους φέρνουν στο φως έναν από τους σημαντικότερους θησαυρούς των μεσαιωνικών ελληνικών γραμμάτων. Πρόκειται για ένα μικρό κείμενο υπογεγραμμένο από τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό. Από παλαιότερη έρευνα (Zdlotec – Nenes, 1986) έχει αποδειχθεί πως το κείμενο είναι ψευδεπίγραφο και έτσι οι συντάκτες της παρούσας σχολιασμένης έκδοσης δεν ασχολούνται με το ζήτημα αυτό παραπάνω από μια αναφορά και την σχετική βιβλιογραφική υπόδειξη. Αυτό που, πιστεύω, θα αφορά τον έλληνα αναγνώστη είναι η αντί – ησυχαστική ρητορική του γράφοντος (ο οποίος, πάλι κατά τους Zdlotec και Νένε, μάλλον ταυτίζεται με τον, ομοϊδεάτη του Βαρλαάμ, Γρηγόριο Ακίνδυνο) η οποία πιθανώς θα τον σοκάρει με την επιχειρηματολογία της.
Το γλωσσικό μέρος, που αποτελεί και το σημαντικότερο του βιβλίου, είναι πολύ ενδιαφέρον και αναμενόμενο. Η συνέχεια της ελληνικής στο πέρασμα των αιώνων είναι στον πυρήνα της σκέψης των σχολιαστών, χωρίςόμως, να λείπουν και οι αναφορές σε λεκτικά ή τυπολογικά δάνεια από τα λατινικά.
Διαβάζοντας αυτό το, ομολογουμένως δύσκολο, φιλολογικό έργο και τον σχολιασμό από τους διαπρεπείς ελληνιστές συγγραφείς, σκέφτεται κανείς τις παραλληλίες με την εποχή μας: οι ιστορικές παραθέσεις μας φέρνουν κοντά μια εντελώς απόμακρη εποχή (μέσα 14ου αιώνα) κατά την οποία τίθεται εκ νέου η δογματική βάση της ελληνικής ορθοδοξίας. Η σχέση του ατόμου με το θείο, το ενός με την κοινωνία, ακόμα και η σωτηριολογική σημασία της αναχώρησης από τα εγκόσμια (για την οποία εγκαλεί ο συγγραφέας των Πιθήκων τους Ησυχαστές) θα έλεγε κανείς ότι φωτογραφίζουν το ανακυκλούμενο μοντέλο ζωής του Νεοέλληνα.
Μεγάλο ενδιαφέρον έχει επίσης η πολύ μελετημένη μετάφραση του Ιορδάνη Καπλαμά η οποία κατορθώνει να είναι ταυτόχρονα απλή, σαφής και κατανοητή για έναν μέσο αναγνώστη όπως ο υποφαινόμενος.
Ασφαλώς, το βιβλίο θα μπορούσε να διαβαστεί από τον καθένα, δεν παύει, όμως, να είναι μια φιλολογικά σχολιασμένη έκδοση ενός μεσαιωνικού κειμένου.

Μιχάλης Ασλανάς

Thomas Cathcart & Daniel Klein
“Ο Πλάτων και ο Πλατύπους μπαίνουν σε ένα μπαρ…”
(μτφ. Πηνελόπη Τριαδά)
Πλατύπους, 2008

Το να έχεις ένα βιβλίο που ταιριάζει τη φιλοσοφία με το χιούμορ φαίνεται πρωτότυπη ιδέα. Στο “Ο Πλάτωνας και ο Πλατύπους μπαίνουν σε ένα μπαρ…” μπορεί να μην εξηγείται το νόημα των πάντων όπως ισχυρίζεται το οπισθόφυλλο, αλλά στις διακόσιες και κάτι σελίδες του οι δύο συγγραφείς καταφέρνουν και χωράνε τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τη φιλοσοφία.
Τα δέκα κεφάλαια του βιβλίου αντιπροσωπεύουν δέκα τομείς της φιλοσοφίας. Κάθε κεφάλαιο περιστοιχίζεται μάλιστα από σύντομους πλατωνικούς διαλόγους μεταξύ του… Δημήτρη και του Τασου, που μέσω ερωτοαποκρίσεων επιχειρούν να μεταφέρουν τον αναγνώστη από το ένα θέμα στο επόμενο. Κατά τα άλλα, κάθε τομέας είναι μια παράταξη από ανέκδοτα γαρνιρισμένη με δαιμόνια φιλοσοφικά σχόλια. Τα αστεία είναι συνήθως πετυχημένα και τα σχόλια που τα συνοδεύουν οξυδερκή. Το βιβλίο είναι ένας ευχάριστος οδηγός στους τομείς της φιλοσοφίας, και τα καταφέρνει πολύ καλά στο να δώσει μια ιδέα σε αυτούς που απορούν τι είναι τελικά αυτά που απασχολούν τους φιλοσόφους.
Για όλους τους άλλους όμως, το δίπτυχο χιούμορ και φιλοσοφίας είναι τόσο ασφυκτικά στριμωγμένο που η φιλοσοφία στις περισσότερες περιπτώσεις συζητείται μόνο φευγαλέα. Τόσο φευγαλέα, που η πραγματική αξία του βιβλίου έγκειται ακριβώς στον έξυπνο σχολιασμό των ανεκδότων και λιγότερο στη χιουμοριστική ανακάλυψη της φιλοσοφίας. Οι διάλογοι μεταξύ του Τάσου και του Δημήτρη είναι πολύ περιορισμένοι για να αμβλύνουν την αίσθηση ότι ξεφυλλίζουμε μια ανθολογία ανεκδότων, μερικά από τα οποία μπορεί να ξενίσουν τα ελληνικά αισθητήρια. Κατά τα άλλα, τελειώνοντάς το επιβεβαιώνεται η υποψία που πάντα είχαμε, ότι στη φιλοσοφία τελικά τίποτα δεν απαντιέται.

Χρήστος Σιντόρης

Μαρκ Κρίκ
Η σούπα του Κάφκα. Η παγκόσμια λογοτεχνία σε 17+1 συνταγές
(Μτφ.: Αθηνά Δημητριάδου)
Μεταίχμιο, 2009

Αν είστε βιβλιοφάγος σίγουρα θα σας αρέσει ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, η Βιρτζίνια Γουλφ, ο Κάφκα και ο Ίταλο Καλβίνο. Τι θα λέγατε όμως να διαβάζαμε Τα Σταφύλια της Οργής και μετά να μας σέρβιρε ο Στάινμπεκ λίγο… ριζότο με μανιτάρια; Ή μαζί με το Εκατό Χρόνια Μοναξιάς ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες να μας πρόσφερε και ένα… πιάτο κόκορα κρασάτο; Α, ναι και για επιδόρπιο σας έχουμε λίγο Καβάφη και γλυκό του κουταλιού βύσσινο!!!
Σας φαίνονται λίγο παράξενα όλα αυτά ή σας έχουν ανοίξει την όρεξη (για διάβασμα και όχι μόνο);  Αν λοιπόν σας αρέσει η καλή παρέα, το καλό φαγητό και το καλό κρασάκι τότε καθίστε μαζί μας και απολαύστε την απάντηση σε όλα τούτα ανάμέσα από σελίδες μεγάλων μυθιστορημάτων και μπουκιές εξαιρετικών γευστικών απολαύσεων…
Η λύση του μυστηρίου έρχεται δια χειρός Μαρκ Κρικ και μέσα από το βιβλίο του “Η σούπα του Κάφκα. Η παγκόσμια λογοτεχνία σε 17+1 συνταγές”. Ο Μαρκ Κρικ δανείζεται τη «φωνή» διάσημων συγγραφέων και δημιουργεί 17 συνταγές-ιστορίες που θα απολαύσουν τόσο οι λάτρεις της κουζίνας όσο και οι εραστές της λογοτεχνίας. Η ελληνική έκδοση συμπληρώνεται από μία ακόμα συνταγή διά χειρός της Αθηνάς Δημητριάδου.
Περιλαμβάνονται οι συνταγές:
- Αρνί με σάλτσα άνηθου αλά Ρέιμοντ Τσάντλερ
- Αυγά με εστραγκόν αλά Τζέιν Όστιν
- Εύκολη σούπα μίσο αλά Φραντς Κάφκα
- Κέικ Σοκολάτα αλά Ίρβιν Γουέλς
- Τιραμισού αλά Μαρσέλ Προυστ
- Κόκορας Κρασάτος αλά Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες
- Ριζότο με μανιτάρια αλά Τζον Στάινμπεκ
- Κοτοπουλάκια γεμιστά αλά Μαρκήσιο ντε Σαντ
- Κλαφουτί της γιαγιάς αλά Βιρτζίνια Γουλφ
- Κουνέλι στιφάδο αλά Όμηρο
- Κοτόπουλο Βιετναμέζε αλά Γκρέιαμ Γκριν
- Γλώσσα αλά ντιεπουάζ αλά Χόρχε Λουίς Μπόρχες
- Τοστ με τυρί αλά Χάρολντ Πίντερ
- Τάρτα με κρεμμύδια αλά Τζέφρι Τσόσερ
- Ρέστι αλά Τόμας Μαν
- Μύδια με λευκό κρασί αλά Ίταλο Καλβίνο
- Πουτίγκα Χριστουγέννων αλά Τσαρλς Ντίκενς
- Γλυκό του κουταλιού βύσσινο αλά Κ.Π. Καβάφη

Αχιλλέας Κωστούλας

Robert Langer – Tiffany Sprinkle
Only with You, Poetry
Ulalum
Nashville, 1999

Ο Langer (καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Little Rock) και η Sprinkle (δημοσιογράφος σε μια από τις μεγάλες εφημερίδες του Tennessee) είναι παντρεμένοι από το 1969. Απλοί συντηρητικοί άνθρωποι που παρασύρθηκαν από την εποχή των χίπις της χρυσής δεκαετίας του ’60, γράφουν μαζί αυτό το βιβλίο σαν ύμνο στη μονογαμία, όπως οι ίδιοι λένε στο μικρό πρόλογο του βιβλίου.
Πρόκειται για ένα ποίημα χωρισμένο σε μικρές ενότητες που περιγράφει τη σχέση των δύο αυτών ανθρώπων από την πρώτη τους γνωριμία στο Woodstock, τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού, το γάμο τους, την απώλεια του δεύτερου παιδιού και άλλα σημαντικά γεγονότα. Αυτό που κάνει το βιβλίο εξόχως ενδιαφέρον είναι όχι τόσο η φόρμα ή η υψηλή ποίηση (που δεν υπάρχει) όσο ο τρόπος που βρίσκει αυτό το ζευγάρι να περάσει σε αμοιβαίες εξομολογήσεις. Την ποιητική φόρμα (αυστηρά οκτάμετρα) διακόπτουν χωρία χωρίς στίχο τα οποία λεκτικά παραμένουν ποιητικά και συγγενή με το κυρίως σώμα του ποιήματος.
Σε αυτά τα χωρίς στίχο χωρία βρίσκεται και το ισχυρότερο – κατά τη γνώμη μου – συστατικό του βιβλίου αυτού. Ο Langer και η Sprinkle εκεί μέσα γίνονται πρωτοφανώς αποκαλυπτικοί και σου δίνεται η αίσθηση πως οι άνθρωποι αυτοί πραγματικά μεταφέρουν τη σχέση τους σε ένα άλλο επίπεδο μέσα από μια επίπονη και συγκινητική διαδρομή. Δε λείπουν οι στιγμές του χιούμορ, όπως και  μερικές γραφιστικές εκπλήξεις που αντικαθιστούν το αναμενόμενο σε κάποιες σελίδες ποίημα. Είναι συγκλονιστική η σελίδα αμέσως μετά την περιγραφή του τραγικού γεγονότος της απώλειας του δεύτερου παιδιού τους. Είναι λευκή και κάτω δεξιά, σχεδόν εκτός πλαισίου, εμφανίζεται σβησμένο σχεδόν το όνομά του…
Το βιβλίο δεν προτείνεται για λάτρεις της υψηλής ποίησης, όσους θα αναζητήσουν έναν δεύτερο Ezra Pound ή μία νέα Stella Luve. Παραμένει όμως ένα ενδιαφέρον βιβλίο για την ποίηση ως όχημα προσωπικών εξομολογήσεων και υπέρβασης. Θα το βρείτε μόνο στα αγγλικά σε μερικά διαδικτυακά βιβλιοπωλεία.

Κωστής Αγιωργίτης

Mark Richardson
Zen and Now: On the Trail of Robert Pirsig and the Art of Motorcycle Maintenance
Knopf, 2008

Το Zen and Now ακολουθεί τη διάσημη οδική και λογοτεχνική διαδρομή που  έκανε ο Robert Pirsig το 1968 διασχίζοντας την Αμερική καβάλα σε μια  μοτοσυκλέτα με το δωδεκάχρονο γιο του. Εκείνο το ταξίδι γέννησε το “Ζεν και η Τέχνη Συντήρησης της Μοτοσυκλέτας”, ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα  φιλοσοφικά βιβλία. Τριανταπέντε χρόνια μετά, ο Mark Richardson,  αγκυλωμένος στη μονοτονία της οικογενειακής ζωής, παίρνει τη μοτοσυκλέτα  του, δυο αντίτυπα από το αρχικό Ζεν και επαναλαμβάνει την ίδια διαδρομή,  από τη Μινεσότα στην Καλιφόρνια. Καθώς ξετυλίγεται το ταξίδι, ο Richardson ανατρέχει στο αρχικό βιβλίο και το χρησιμοποιεί ως ιδιότυπο ταξιδιωτικό οδηγό. Επισκέπτεται τα ίδια μέρη, μιλά με χαρακτήρες του αρχικού βιβλίου και συμπληρώνει τις ιστορίες τους.
Ο Mark Richardson είναι ένας απλός άνθρωπος και οι περιγραφές των τοπίων και των πόλεων είναι ενίοτε άνοστες. Είναι όμως και άνθρωπος της μοτοσυκλέτας και γιαυτό μαγνητίζει όταν μεταδίδει την αίσθηση της μηχανής που ξετυλίγει την άσφαλτο της αμερικανικής υπαίθρου. Με τον ίδιο σταθερό ρυθμό ξετυλίγεται και το κείμενο, εναλλάσσοντας κοφτά ταξιδιωτικές περιγραφές της τωρινής Αμερικής, ανέκδοτα από τη ζωή του συγγραφέα και σχόλια στο αρχικό βιβλίο. Κάτω όμως από αυτές τις εναλλαγές κρύβεται και το πραγματικό θέμα του βιβλίου. Και πολύ διστακτικά αποκαλύπτεται πως πρόκειται για το προσωπικό ταξίδι, όπου ο συγγραφέας αναψηλαφεί και στοχάζεται για τη ζωή του. Δυστυχώς όμως αποτυγχάνει να μοιραστεί μαζί μας τα αποτελέσματα αυτής της ενδοσκόπησης και τελικά δεν είμαστε σίγουροι τι ήταν αυτό που μας οδήγησε μέχρι το πέρας της ανάγνωσης.

Χρήστος Σιντόρης

Denise Wilmore – McAvoy
The Booklet of Rawism
Rupert’s Publishers
London, 1977

Μια σπάνια έκδοση που θα ενθουσιάσει τους απανταχού ωμοφάγους. Η πρωθιέρεια του κινήματος Denise Wilmore – McAvoy καταφέρνει σε αυτό το – εξαντλημένο πλέον – εξηντατετρασέλιδο εγχειρίδιο να μας μυήσει στον κόσμο της ωμής τροφής και των ευεργετικών της συνεπειών δίνοντας ταυτόχρονα ιστορικό βάθος και αιτιολόγηση στο κίνημα που τότε (μέσα της δεκαετίας του ’70) έκανε τη δυναμική επανεμφάνισή του στη Βρετανική κοινωνία.
Η συγγραφέας ξεκινά με μια μικρή αναδρομή από τον «μυθικό» του προπάτορα Άγιο Αϊβέρτο και περνώντας από τους Wigmore, Shelton και τον «δάσκαλό» της Artturi Virtanen φτάνει στα μέσα της δεκαετίας του ’70, όπου στην πλησσόμενη από την ενεργειακή κρίση Δύση το κίνημα αναζωπυρώνεται. Παρά τη σοβαρότητα του εγχειρήματος, δε διστάζει να γίνει αστεία και γλυκιά στις περιγραφές των ιερών τεράτων του Rawism ή Raw foodism, όπως είναι επίσημα γνωστή η Ωμοφαγία.
Το εγχειρίδιο θα μπορούσε να το απολαύσει και ένας αμύητος χάρη στην απλότητα της γραφής της Wilmore – McAvoy. Μετά την ιστορική αναδρομή των πρώτων σελίδων, άλλωστε, ξεκινά και το κυρίως «πιάτο» του βιβλίου. Η συγγραφέας ανακατεύοντας γευστικές περιγραφές ωμών φαγητών (τις συνταγές των οποίων περιγράφει με μοναδικό τρόπο!), ταξίδια σε εξωτικούς παραδείσους αλλά και σε αστικά κέντρα μητροπόλεων και συζητήσεις με επιφανείς ωμοφάγους διανοητές συνθέτει ένα υπέροχο ανάγνωσμα που σίγουρα θα προσελκύσει τον αναγνώστη. Ακόμα και αυτόν που θα διαβάσει το βιβλίο με διάθεση να ειρωνευτεί.
Η συγγραφέας ξαναβρέθηκε απρόσμενα στο κέντρο της επικαιρότητας μετά την νίκη της κόρης της Lauren στο ριάλιτι «Britain’s Next Top Model» το 2007. Η Denise Wilmore – McAvoy μιλώντας στα νεαρά μοντέλα τους συνέστησε την ωμοφαγία ως το μοναδικό τρόπο να διατηρήσουν την εμφάνισή τους χωρίς να κινδυνεύουν από ανορεξικά σοκ σε μια θαυμάσια ομιλία της που μπορείτε να αναζητήσετε και να απολαύσετε στο YouTube.
Το βιβλίο είναι υπέροχο αλλά, δυστυχώς, μπορείτε να το αναζητήσετε μόνο στο ιντερνέτ σε εξειδικευμένα site παλαιών βιβλίων.

Ράνια Ζουρνατζή

Bert Holldobler – Edward. O. Wilson
The Superorganism: The Beauty, Elegance, and Strangeness of Insect Societies
W. W. Norton & Company
Σελ. 544

Τα μυρμήγκια, όπως και οι άνθρωποι, μπορούν να δημιουργήσουν πολιτισμό χωρίς τη χρήση της λογικής”, είπε ο Λόουελ, πρόεδρος του Χάρβαρντ, όταν απένειμε τιμητικό τίτλο σε έναν διακεκριμένο εντομολόγο πριν από 90 χρόνια. Μπορεί και να έχει δίκιο, ωστόσο γεγονός είναι πως ο ανθρώπινος πολιτισμός έφτιαξε παραβολές, μύθους και παροιμίες με μυρμήγκια και μέλισσες. Οι άνθρωποι γοητεύονται από τις κοινωνίες των εντόμων και συχνά, όπως και ο πρόεδρος Λόουελ, τις χρησιμοποίησαν για να κατανοήσουν τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Σε αυτό το βιβλίο οι συγγραφείς, κορυφαίοι εντομολόγοι και βραβευμένοι με Πούλιτζερ για το βιβλίο τους “Ants” το 1990, επικεντρώνονται αποκλειστικά στις κοινωνίες των εντόμων. Τις ονομάζουν υπερ-οργανισμούς και αντιμετωπίζουν την κάθε αποικία ως ένα είδος οργανισμού, ως μονάδα που αναπαράγεται, ζει και πεθαίνει. Μέσα από 500 σελίδες με λεπτομερή εικονογράφηση παρουσιάζεται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στη μελέτη αυτών των υπέρ-οργανισμών. Αν και το κείμενο είναι γραμμένο για να είναι κατανοητό από αδαείς, σε ορισμένα σημεία γνώσεις βιολογίας και γενετικής είναι απαραίτητες για να μπορέσει κανείς να ακολουθήσει πιο περίπλοκους συλλογισμούς. Ένα παράδειγμα είναι η εξιστόρηση του ρόλου του αλτρουιστικού γονιδίου στις κοινωνίες εντόμων.
Σε αντίθεση τη δημοφιλή αντίληψη όπου η φυσική επιλογή δρα στο επίπεδο του γονιδίου (όπως υποστηρίζεται στο “Εγωιστικό Γονίδιο” του Richard Dawkins), οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι κυψέλες των μελισσών και οι φωλιές των μυρμηγκιών είναι αποτέλεσμα της φυσικής επιλογής στο επίπεδο των ίδιων των κοινωνιών. Αυτή είναι και η κεντρική θέση των συγγραφέων, από την οποία εξερευνούν θέματα όπως αναπαραγωγή, καταμερισμό εργασίας, επικοινωνία. Και μέσα από αυτή το ταξίδι προκύπτει η συναρπαστική εικόνα για έναν κόσμο που είναι παράξενος και τελείως διαφορετικός από το δικό μας.

του Χρήστου Σιντόρη

Countess of Illyria
Manηon
Scots & Malory / Edinburgh, 1711
British Library Press / London, 2003

Όνειρο κάθε λάτρη των histoires romaines είναι η ανακάλυψη ενός θησαυρού όπως το Manηon της (προφανώς ψευδώνυμης) Comtesse d’ Illyrie (Κόμισα της Ιλλυρίας).
Όλοι οι μελετητές των προ-ρομαντικών μυθιστορημάτων, από τον πολύ Guilliarmontes μέχρι και τον σύγχρονό μας Miroslav Tadeusz έχουν μιλήσει για το  έργο αυτό στο οποίο αναφέρονται σε πραγματείες τους ακόμα και οι πρωτοπόροι  του Sturm und Drang, Goethe και Lessing.
Το μυθιστόρημα κατά καιρούς έχει αποδοθεί σε αρκετούς άνδρες συγγραφείς της εποχής, ακόμα και στον ίδιο τον Λουδοβίκο 15ο! Αρκετοί υποστηρίζουν, ωστόσο, πως πρόκειται για ψευδώνυμο της Ophelie d’ Ancon, ερωμένης του Γάλλου μονάρχη και εξέχουσας μορφής των παρισινών γραμμάτων του καιρού. Άλλα έργα της δεν σώζονται, παρόλο που υπάρχουν αναφορές σε ακόμα ένα, το επικό Rodanthes.
Έρευνες έφεραν μόλις το 1988 στο φως μια αγγλική μετάφραση του 1711 η οποία είναι και το μόνο σωζώμενο πλήρες αντίγραφο του Manηon παγκοσμίως. Φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Μεγάλης Βρετανίας (British Library). Η βιβλιοθήκη αποφάσισε το 2003 (με αφορμή τα 250 χρόνια από την ίδρυσή της) να εκδώσει 2500 αριθμημένες ανατυπώσεις του φυλασσόμενου έργου της Κόμισσας, όπως αυτό εκδόθηκε στο Εδιμβούργο το 1711.
Το μυθιστόρημα χρονολογείται στα 1670 – 1690 στο απόγειο της ήρεμης βασιλείας του Λουδοβίκου 15ου. Ο Manηon, ένας πονηρός και αξιαγάπητος πραματευτής από τη Λυών, γυρίζει τη Γαλλία της εποχής αναζητώντας τον αλχημιστή Hargon, προκειμένου να του δώσει τη «μηχανή που προσφέρει όσα κανείς επιθυμεί». Το υλικό επεξεργασμένο κυρίως από κωμικά μυθιστορήματα της εποχής εντυπωσιάζει για τις τραγικές ανατροπές που προσφέρει και που αναγκάζει τους κριτικούς και τους φιλόλογους να το τοποθετήσουν στην κατηγορία των histoires romaines.
Αυτή η πραγματικά ενδιαφέρουσα «οδύσσεια» του Μανσον, η οποία θα τον οδηγήσει στη γνωριμία και τον έρωτα με τη Βαρόνη Madeleine (σαφής αναφορά της συγγραφέως στην επίσης συγγραφέα Madeleine de Scudιry) και στην απόκτηση – τελικά – της τρομερής αυτής μηχανής, αποκαλύπτει μεταξύ άλλων τις σχέσεις εξουσίας στη Γαλλία του Λουδοβίκου του «Αγαπητού». Κάτω από ένα πέπλο σταθερής ευτυχούς ηρεμίας παρουσιάζονται οι δυνάμεις που θα εξελιχθούν σχεδόν 100 χρόνια αργότερα σε επαναστατικό σεισμό. Ο πραματευτής, ο γαιοκτήμονας, ο αλχημιστής, η καλή βαρόνη, ο – αναπάντεχος – χαρακτήρας της χωριατοπούλας Mouscrette, δίνουν έναν πίνακα προσώπων υπέροχο και συναρπαστικό.
Η δράση έντονη και περίπλοκη, εφάμιλλη των επικών μυθιστορημάτων του μπαρόκ – στην παράδοση των Madeleine de Scudιry και Gauthier de Costes – εντυπωσιάζει με την τοποθέτηση στο μέγεθος των μεγάλων μορφών ενός απλού πραματευτή.
Η μετάφραση έχει γίνει σε πολύ απλή  γλώσσα, δείγμα ότι προοριζόταν για ανάγνωση από το πλατύ εγγράμματο κοινό  της εποχής. Ο Έλληνας αναγνώστης με σχετική γνώση αγγλικών, δεν θα δυσκολευτεί να κατανοήσει και να παρακολουθήσει τη ροή του λόγου και της δράσης. Συνίσταται ανεπιφύλακτα!

της Ράνιας Ζουρνατζή

Adrian Colesberry
How to make love to Adrian Colesberry
Gotham Books (Penguin Group)
Σελ. 224

Από το ιδανικό μέγεθος στήθους και το πώς προτιμά να του κάνουν στοματικό έρωτα, ως την αποκλειστικότητα στη σχέση και τον χωρισμό, το εγχειρίδιο χρήσης για υποψήφιους εραστές του Adrian Colesberry, γραμμένο από τον ίδιο, παρέχει οδηγίες με λεπτομέρειες που μπορεί να προκαλέσουν αμηχανία. Το εγχειρίδιο καταπιάνεται με όλες της πτυχές μιας σεξουαλικής σχέσης με το συγγραφέα, σαρκικές και φιλοσοφικές. Πατώντας στις προσωπικές προτιμήσεις και τα βιώματα του Adrian, οι περιγραφές συνοδεύονται ενίοτε από τα κατάλληλα διαγράμματα βοηθώντας τον αναγνώστη να ρίξει μια πιο ποσοτικοποιημένη ματιά στον εσώτερο κόσμο του συγγραφέα.
Και ενώ το λεξιλόγιο και η θεματολογία μπορούν να φανούν πορνογραφικά, η αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο και η επίφαση του «τεχνικού εγχειριδίου» που διατηρεί το βιβλίο, εξουδετερώνουν γρήγορα το λεκτικό ναρκοπέδιο, ακόμη και όταν καλείστε να συμπληρώσετε τη λίστα με τα δέκα πράγματα που θα θέλατε να κάνει ο Adrian στον κ…λο σας. Μια σειρά από ανεκδοτολογικές πληροφορίες και ιστοριούλες από το παρελθόν του συγγραφέα κάνουν τον Adrian Colesberry ένα οικείο και συμπαθές πρόσωπο, το οποίο αναφέρεται στις προηγούμενες σχέσεις του με ευχάριστα χαϊδευτικά όπως η Ενθουσιώδης, η Υπέροχη, η Πρώτη, η Εξπέρ.
Αν δεν ενοχληθείτε από τη γλώσσα και δεν αηδιάσετε με τις περιγραφές, θα απολαύσετε ένα έξυπνο, αστείο, άμεσο και μοναδικό ανάγνωσμα. Το βιβλίο λειτουργεί σε απρόσμενα πολλά επίπεδα, όπως το πώς αντιλαμβάνεται κάποιος τον εαυτό του, πώς θυμάται το παρελθόν του, πώς βλέπει το άλλο φύλο και ακόμη περισσότερο το πόσο δύσκολα μπορεί κανείς να αντιληφθεί τα κίνητρα και τις επιθυμίες των άλλων. Τελικά είναι ακριβώς αυτό που υπόσχεται ο τίτλος του και εμείς ευχόμαστε στο συγγραφέα να κάνει τις γυναίκες που θα το διαβάσουν να πέσουν πιο εύκολα στο κρεβάτι και να ικανοποιήσουν πιο αποτελεσματικά τον Adrian Colesberry.

του Χρήστου Σιντόρη
G. Menson – I.K. Auguarte
Econometrics: Trade expansion of the USA and inflatial after–effects
Πρώτη έκδοση: 1908
Columbia University Editions, 1923
Αγγλικά, σελ. 812
(Δυστυχώς το εξώφυλλο της έκδοσης που υπάρχει στα χέρια μας είναι κατεστραμμένο)

Το μνημειώδες σύγγραμμα των δύο κορυφαίων καθηγητών Οικονομετρίας του Πανεπιστημίου Columbia, επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε, αναλύει με ακρίβεια τα πληθωριστικά φαινόμενα που παρουσιάστηκαν στις οικονομίες της αμερικανικής ηπείρου και ειδικότερα των ΗΠΑ στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Οι Manson και Auguarte, ξεκινούν δυναμικά το σύγγραμμά τους με μια, αντί προλόγου, ιστορική αναδρομή στην εμπορική ιστορία της ηπείρου από την ίδρυση των ΗΠΑ (1776) ως και την ανεξαρτησία της Βραζιλίας (1822). Η λεπτομερής καταγραφή των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των χωρών της Βορείου Αμερικής – στην αρχή – και όλης της ηπείρου στη συνέχεια δημιουργεί την απαραίτητη γνωστική υποδομή ώστε ο αναγνώστης να μπορέσει να μεταβεί στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου.
Η συνθήκη Webster – Ashburton και η ομαλοποίηση των σχέσεων ΗΠΑ – Καναδά είναι προανάκρουσμα μιας μακράς περιόδου εμπορικών ανταλλαγών ανάμεσα στις δυο χώρες. Αυτό είναι το ακρογωνιαίο γεγονός (key point) από το οποίο, κατά τους συγγραφείς, ξεκινά η πληθωριστική ανηφόρα η οποία θα απασχολήσει το δεύτερο κεφάλαιο της μελέτης αυτής.
Η ατυχής προεδρία Buchanan και τα φιλόδοξα ανοίγματα στο Μεξικό και την Κεντρική Αμερική ανοίγουν το επόμενο κεφάλαιο το οποίο, επεξηγεί τους μηχανισμούς πληθωριστικών διορθώσεων  που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια του αμερικάνικου εμφυλίου. Είναι ρηξικέλευθες – εμφανώς  επηρεασμένες από τις αντίστοιχες διαφωνίες  του Marx – οι τοποθετήσεις των συγγραφέων έναντι της ερμηνείας του Adam Smith για τη σχέση εμπορίου και πληθωρισμού. Εξετάζοντας την μηχανική του εμπορικού πληθωρισμού (trade inflation)  οι Menson και Auguarte δε διστάζουν να αντλήσουν επιχειρήματα από τον Ricardo και τους βρετανούς εργατιστές (labourists).
Το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου εξηγεί πως οι κρίσεις (panics) του 1873-79 και του 1893 σε συνδυασμό με τους παγωμένους εμποροπληθωρισμούς των νοτιοαμερικανικών οικονομιών οδήγησαν στον Αμερικανοϊσπανικό πόλεμο του 1898. Η επεκτατική οικονομική πολιτική του McKinley  και η γεωγραφική επέκταση των εμπορικών ζωνών επιρροής των ΗΠΑ κλείνουν, ως απόδειξη της ορθότητας του μοντέλου τους, την εργασία των Menson και Auguarte.
Ο επίλογος της έκδοσης του 1923 αναφέρει τη σημασία που είχε το έργο τόσο για τους παραδοσιακούς οικονομολόγους των δύο πλευρών του ατλαντικού (Keynes, De Raet, Fisher) καθώς και τις εκτενείς αναφορές σε έργα μεταγενέστερων οικονομολόγων και πολιτικών επιστημόνων (Carrot – Guivanche, Kelps, Κonstantinev, Flemrich).
Το βιβλίο, στην αρχή φιλικό προς τον μη ειδικό, προχωρά γρήγορα σε μια πιο βαθιά προσέγγιση η οποία απαιτεί την ολοκληρωτική αφοσίωση του αναγνώστη. Παρότι δύσκολο στη γλώσσα (η χρήση ενός λεξικού ορολογίας όπως το Pattibond & Jeffrey’s επιβάλλεται μετά το πρώτο κεφάλαιο) η παράλληλη αφήγηση ιστορικών γεγονότων και οικονομικών εξελίξεων κάνει το διάβασμα απολαυστικό.
Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, πως το έργο αυτό ήταν ένα από τα βασικά όπλα των Heckscher – Ohlin στην απόπειρα τεκμηρίωσης του μοντέλου τους.

του Μιχάλη Ασλανά