Bookmarks

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Manual ή Μοναχικές απολαύσεις

«Όλοι λίγο πολύ γνωρίζομεν την μυστικήν, χαμερπή και χυδαίαν έξιν, η οποία μαραίνει και δεκατίζει την νεότητα, προσβάλλει την ζωήν εις την πηγήν της, καταργεί την οικογένειαν, και απειλεί το μέλλον της κοινωνίας. Κανείς δεν αγνοεί την επονείδιστον έξιν, η οποία αριθμεί θύματα εις όλας τας κοινωνικάς τάξεις.» [Μ. Μωυσείδης, «Αυνανισμός, Κίνδυνοι – Προφύλαξις – Θεραπεία», Αθήναι, 1927]

1. «Πηδάλιον, Περί Μαλακίας, Αρσενοκοιτίας, Μοιχείας, Αιμομιξίας και Πορνείας» (1800), εκδ. Περίπλους. Στο βιβλίο περιλαμβάνονται οι σχετικοί ιεροί κανόνες της Ορθοδόξου Εκκλησίας, καθώς και λεπτομερείς εξηγήσεις αυτών και οι αρμόζουσες κατά περίπτωση τιμωρίες των παραβατών: «Δεν πρέπει και τούτο να λανθάνη τους πνευματικούς Πατέρας, ότι η κατάρατος μαλακία προχωρεί και εις τας γυναίκας. Δια τούτο και αυταί πρέπει να κανονίζωνται ωσάν και οι άνδρες, ίνα μη λέγω και βαρύτερα».
2. Μαρκ Τουαίν, «Σκέψεις για την Επιστήμη του Αυνανισμού» (1879), εκδ. Περίπλους. Το κείμενο διάλεξης που εκφώνησε ο Αμερικανός συγγραφέας ενώπιον των μελών του Stomach Club: «Τα αποτελέσματα της έντονης προτίμησης σ’ αυτή την ολέθρια ενασχόληση είναι ευκόλως ορατά: Προκαλείται μια τάση για επίσημα γεύματα, κοκτέιλ, κάπνισμα πούρων σε κοσμικά φουαγιέ, φιλικές συγκεντρώσεις, διηγήσεις σόκιν ιστοριών και ανεκδότων και κυρίως μια έφεση για μεγαλεπήβολα σχέδια ζωής».
3. Harry Mathews, «Ιδιαίτερες απολαύσεις» (1983), εκδ. Άγρα. Μια συλλογή εξήντα σύντομων όσο και ευφάνταστων σκηνών αυνανισμού απ’ όλο τον κόσμο, άλλοτε κατά μόνας, ως είθισται, πραγματοποιημένων και άλλοτε εκ παραλλήλου ή και ομαδικά. Κεντρική θέση κατέχουν τα κατορθώματα των ανδρών και των γυναικών της ΑΥΔΥ, μιας οργάνωσης η οποία ενθαρρύνει τα μέλη της να επινοήσουν εμπόδια που πρέπει να παρακάμψουν κατά τη διάρκεια του αυνανισμού.
4. Ανδρέας Εμπειρίκος, «Ο Μέγας Ανατολικός» (1990), εκδ. Άγρα. Στο ηδονικό και μυητικό μυθιστόρημα του Έλληνα υπερρεαλιστή ποιητή ο πρώτος αυνανισμός, από τους εκατοντάδες που περιγράφονται εκεί, λαμβάνει χώρα στις εναρκτήριες κιόλας σελίδες του, όπου και μία απερίφραστη υπεράσπιση της ιδιαίτερης αυτής ερωτικής απόλαυσης σε απάντηση της απορίας του Σέργιου Ιβάνοβιτς «Σε ερωτώ, πρέπει να αφήνουμε την φύσι να κάνη τα παιδιά και τους μεγάλους να μαλακίζωνται;».
5. Philippe Brenot, «Εγκώμιο στον αυνανισμό» (1997), εκδ. Ποταμός. Ο Γάλλος ψυχίατρος συνθέτει ένα συναρπαστικό αφήγημα της ιστορίας του αυνανισμού από τον 18ο αιώνα, οπότε άρχισε να αντιμετωπίζεται ως νοσηρό πάθος και να καταδικάζεται τόσο από την ιατρική επιστήμη όσο και από την ηθική και τη θρησκεία, και καταλήγει σε νεότερους υμνητές της ομορφιάς της αυνανιστικής κίνησης.

του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου

Περί ουτοπίας

«Οι ουτοπίες μπορούν να μετουσιωθούν σε κοινωνική πράξη όχι ως προς την απόλυτη, αλλά ως προς την ιστορικά προσδιορισμένη τους διάσταση. Όλα τα στοιχεία ενός ουτοπικού σχεδίου μπορούν ίσως να πραγματωθούν – εκτός από τη βαθύτερη και αυθεντικότερη πρόθεσή του: το όνειρο της πλήρους και οριστικής υπέρβασης των αγώνων, των δεινών και του πόνου.» [Παναγιώτης Κονδύλης]
1. Λιούις Μάμφορντ, Η ιστορία των ουτοπιών (1922), μτφ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες. Για τον αμερικανό στοχαστή η Ιστορία των ουτοπιών αποτελεί το έτερον ήμισυ της Ιστορίας της ανθρωπότητας. Στο κλασικό αυτό βιβλίο του εξετάζει τόσο την ουτοπική σκέψη των αιώνων όσο και την ουτοπικά εμπνευσμένη πράξη και διακρίνει ανάμεσα σε ουτοπίες φυγής και ουτοπίες ανασυγκρότησης.
2. Μάρτιν Μπούμπερ, Μονοπάτια στην Ουτοπία (1946), μτφ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες. Ο Εβραίος φιλόσοφος εξετάζει εδώ τον ουτοπικό σοσιαλισμό, δηλαδή τον μη μαρξιστικό σοσιαλισμό, αλλά και το ουτοπικό στοιχείο που ενυπάρχει γενικότερα στον σοσιαλισμό, στις ιδέες στοχαστών όπως ο Φουριέ, ο Σαιν Σιμόν, ο Προυντόν, ο Κροπότκιν. «Δεν πρέπει να χαρακτηρίζουμε ουτοπικό», υποστηρίζει, «ό,τι δεν έχουμε ακόμα αντιμετωπίσει».
3. Μαρία-Λουίζα Μπερνέρι, Περιήγηση στην Ουτοπία. (1950), μτφ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες. Η μελέτη αυτή της αναρχικής ιταλίδας συγγραφέως, που πέθανε στα 31 της μόλις χρόνια, ξεχωρίζει απ’ τη μία επειδή εξετάζει τις ουτοπικές ιδέες συγγραφέων που συνήθως παραλείπονται από ανάλογες μελέτες (Πλούταρχος, Αριστοφάνης, Ραμπελαί, Ντιντερό, Ουέλς) και απ’ την άλλη επειδή αποδεικνύει τον εκφυλισμό της ουτοπικής σκέψης από τον 19ο αιώνα και κατόπιν.
4. Thierry Paquot, Η ουτοπία ή το παγιδευμένο ιδεώδες (1996), μτφ. Δημήτρης Δημουλάς, εκδ. Scripta. Για τον Γάλλο καθηγητή της φιλοσοφίας Thierry Paquot η ουτοπική σκέψη δεν υπήρξε ανέκαθεν και παντού, αλλά αποτελεί μία στιγμή ιστορικά προσδιορισμένη (διάρκειας τριών αιώνων) της δυτικής πολιτικής σκέψης που σήμερα έχει πια ξεθωριάσει και δεν βρίσκει αναγνώστες.
5. Στέφανος Ροζάνης, Για το πνεύμα της ουτοπίας (2004), εκδ. Μεταίχμιο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι οφείλουμε «να αναδείξουμε την ουτοπία που ενοικεί στην ανθρώπινη κατάσταση. Διότι χωρίς τις προϋποθέσεις και τους όρους της ουτοπικής σύστασης του ανθρώπινου, η ανθρώπινη κατάσταση είναι αδιανόητη, ή ένα κενό σημαίνον χωρίς ψυχικό, συναισθηματικό και διανοητικό σημαινόμενο» και εξετάζει την ουτοπία σε σχέση με την ιστορία, την τέχνη, την πόλη, τον Θεό και την ετερότητα.

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Το στόμα της είναι σαν τον εμφύλιο πόλεμο (στην Ισπανία)

«Ποτέ δεν ειπώθηκαν τόσα πολλά ψέματα μετά τη λήξη ενός πολέμου όσα γύρω από τον ισπανικό εμφύλιο. Όλα, μα όλα, καλύπτονται από ένα παχύ στρώμα προπαγάνδας, και ως τη σήμερον ημέρα οι ιστορικοί αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες προκειμένου να βρουν έστω και κάποιο ψήγμα αλήθειας.» [Χέιρτ Μακ]
1. Άρθουρ Καίστλερ, «Ισπανική διαθήκη» (1937). Ο συγγραφέας βρέθηκε ως πολεμικός ανταποκριτής στην Ισπανία, όπου συνελήφθηκε από τους Εθνικιστές του Φράνκο και καταδικάστηκε σε θάνατο. Στο βιβλίο περιγράφει την κατάσταση του ισπανικού μετώπου ως τη σύλληψή του και, στη συνέχεια, τους τέσσερις εφιαλτικούς μήνες που έζησε φυλακισμένος και περιμένοντας από μέρα σε μέρα την εκτέλεσή του.
2. Τζορτζ Όργουελ, «Προσκύνημα στην Καταλωνία» (1938). Ο άγγλος συγγραφέας έφτασε στη Βαρκελώνη τον Δεκέμβριο του 1936 και εντάχθηκε στην πολιτοφυλακή για να πολεμήσει τους φασίστες αλλά και για να γίνει μάρτυρας της διαμάχης μες στις γραμμές των δημοκρατικών. «Το νου σας στη μεροληψία μου, τα λάθη μου σε ό,τι αφορά τα γεγονότα και την παραπλάνηση που δημιουργείται αναπόφευκτα από το γεγονός ότι έζησα μόνο τη μία πλευρά των γεγονότων».
3. Έρνεστ Χέμινγουεϊ, «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» (1940). Ο Ρόμπερτ Τζόνσον, αμερικανός δυναμιτιστής, βρίσκεται την άνοιξη του 1937 στη σπαρασσόμενη Ισπανία για να ανατινάξει μαζί με τους δημοκρατικούς αντάρτες μία στρατηγικής σημασίας γέφυρα και, μέσα σε τέσσερις μόνο μέρες, γνωρίζει τον έρωτα και τον πόλεμο, τη συντροφικότητα και τον θάνατο.
4. Andres Trapiello, «Μέρες και νύχτες, Το ημερολόγιο του Χούστο Γκαρθία Βάγιε» (2000). Ο ισπανός συγγραφέας αναπλάθει τις δοκιμασίες των ηττημένων δημοκρατικών του εμφυλίου πολέμου, τη φυγή τους από την Ισπανία, στη Γαλλία και από κει προς το Μεξικό και τον αγώνα τους να διασώσουν όχι μόνο τη ζωή τους αλλά και να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους.
5. Χαβιέρ Θέρκας, «Στρατιώτες της Σαλαμίνας» (2001). Λίγο πριν το τέλος του εμφυλίου σπαραγμού ένας ανώνυμος πολιτοφύλακας χαρίζει και σώζει τη ζωή ενός σημαντικού ακροδεξιού πολιτικού. Πενήντα χρόνια αργότερα ένας νεαρός δημοσιογράφος προσπαθεί να ξεδιαλύνει τα γεγονότα εκείνης της εποχής και να αναστοχαστεί τον πόλεμο εκείνο.

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Χίλιες και μία, χίλιες και δύο…

«Στον τίτλο Χίλιες και μία νύχτες υπάρχει και κάτι άλλο πολύ σημαντικό: υποβάλλεται υπαινικτικά η ιδέα ενός βιβλίου άπειρου. Οι Άραβες λένε πως κανένας δεν μπορεί να διαβάσει τις Χίλιες και μία νύχτες ως το τέλος. Και όχι βέβαια από ανία, αλλά από αίσθηση ότι το βιβλίο είναι όντως άπειρο.» [Χόρχε Λουίς Μπόρχες]
1. Άγνωστου Άραβα συγγραφέα, «Χίλιες και μια νύχτες». Η βασική ιστορία γύρω από την οποία πλέκεται αυτή η συλλογή παραμυθιών είναι αυτή της Σαχραζάντ, η οποία αναλαμβάνει να αφηγείται κάθε βράδυ μια ιστορία στον βασιλιά φροντίζοντας ποτέ να μην ολοκληρώνει ώστε ποτέ να μην εξαντληθεί το ενδιαφέρον του, σώζοντας έτσι τη δική της ζωή και αυτή των άλλων κοριτσιών του βασιλείου.
2. Άγνωστου Άραβα συγγραφέα, «Χίλιες και μία ημέρες» (απόδοση στα γαλλικά του Franηois Pιtis de la Croix). Η παραμάνα της πριγκίπισσας Φαρουκνάζ αφηγείται κάθε μέρα στην κυρά της, την ώρα που εκείνη κάνει το πρωινό της λουτρό, ιστορίες καλών και αφοσιωμένων εραστών, προκειμένου να την πείσει να αγαπήσει τους άντρες τους οποίους φοβάται και αποστρέφεται.
3. Thιophile Gautier, Edgar Allan Poe και Nicolae Davidescu, «Η 1002η νύχτα». Η Σαχραζάντ έχει στερέψει από ιστορίες και εμφανίζεται στο Παρίσι για να ζητήσει βοήθεια από τον Γάλλο συγγραφέα. Ο Πόε ανακαλύπτει σε κάποιο βιβλίο την πλήρη έκβαση της ιστορίας του Σεβάχ, αλλά και το πραγματικό τέλος της ίδιας της Σαχραζάντ, ενώ στο διήγημα του Νταβιντέσκου η Σαχραζάντ ζητάει κι αυτή με τη σειρά της ν’ ακούσει μια ιστορία.
4. Robert Louis Stevenson, «Νέες χίλιες και μια νύχτες». Ο Πρίγκιπας της Βοημίας και ο Συνταγματάρχης Τζέραλντιν περιπλανιούνται στους δρόμους του Λονδίνου (βρισκόμαστε στα τέλη του 18ου αιώνα) και γνωρίζουν τη μία θαυμαστή και περιπετειώδη ιστορία μετά την άλλη. Κυκλοφορούν σε δύο τόμους: «Η λέσχη της αυτοκτονίας» και «Ο δυναμιτιστής».
5. Χόρχε Λουίς Μπόρχες, «Οι Χίλιες και μία νύχτες». Ο Αργεντινός συγγραφέας μιλάει για την ανακάλυψη της Ανατολής από τους Δυτικούς, θεωρώντας τις Χίλιες και μία νύχτες το σημαντικότερο στάδιο αυτού του εγχειρήματος και εξετάζει τη μαγεία του τίτλου καθώς και τα βασικά θέματα αυτής της εκπληκτικής συλλογής ιστοριών από την Ανατολή.

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Απαγορεύεται το πτύειν. Απαγορεύεται το κύπτειν.

«Κάθε φθορά στις πινακίδες τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.» [Ποινικός Κώδικας]
1. Μπενζαμέν Περέ, «Απαγορεύεται η αφισσοκόλλησις» (ποιήματα 1921-1959). Αν έπρεπε να επιλέξουμε έναν μόνο άνθρωπο ως τον χαρακτηριστικότερο εκπρόσωπο του υπερρεαλιστικού κινήματος, αυτός χωρίς αμφιβολία θα έπρεπε να είναι ο Περέ: αντισυμβατικός, λυρικός, διαρκώς εξεγερμένος, εμπρηστικός, αντικληρικός – «Το χιούμορ αναβλύζει εδώ σαν από πηγή», έγραφε γι’ αυτόν ο Μπρετόν.
2. Αντρέ Μπρετόν, Πωλ Ελυάρ, Ρενέ Σαρ, «Αργά, Έργα» (1930). Αφιερωμένη στον Μπενζαμέν Περέ η ποιητική συλλογή των τριών υπερρεαλιστών περιλαμβάνει τριάντα ποιήματα που από κοινού συνέθεσαν το 1930 ακολουθώντας το κέλευσμα του Λωτρεαμόν: «Η ποίηση πρέπει να γίνεται από όλους. Όχι από έναν». Στον πρόλογο η καίρια διατύπωση του Ελυάρ: «Ο ποιητής είναι περισσότερο αυτός που εμπνέει παρά εκείνος που εμπνέεται».
3. Νίκος Εγγονόπουλος, «Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν» (1938). Η πρώτη ποιητική συλλογή του Έλληνα υπερρεαλιστή η οποία, αν και εμφανίστηκε τρία χρόνια μετά την «Υψικάμινο» του Ανδρέα Εμπειρίκου, προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερο σκάνδαλο από εκείνη. Γεμάτη πουλιά, λόγια κι ιστορίες από το χωριό των ποδηλάτων, συνομιλίες με τον Όμηρο κι εξαίσιες εικόνες της Ελεονώρας και της Πολυξένης.
4. Charles Bukowski, «Open all night» (2000). Μεταθανάτια έκδοση ποιημάτων του ποιητή που έδωσε φωνή σ’ έναν βουβό κόσμο ανθρώπων εξαπατημένων και τρομοκρατημένων, εξευτελισμένων και υπαρξιακά ηττημένων από τις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν στον σύγχρονο κόσμο μιλάει εδώ, κυρίως, για τον εαυτό του που γερνάει χωρίς να έχει μετανιώσει για τίποτε και μονίμως «Διανυκτερεύει» πίνοντας το κρασί του και γράφοντας ποιήματα.
5. Κική Δημουλά, «Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως» (2007). «Παραπλεύρως, δυο τρία σπίτια παρά κει, πολύ κοντά, πιο μακριά ο άνθρωπος από αυτό που φτιάχτηκε δεν πάει». Ποιήματα για τη θνητότητα, την επιβίωση και την απώλεια, στην οποία άλλοτε με πανικό αντιδράει η ποιήτρια και άλλοτε τη δέχεται ως σύντροφο που την καθησυχάζει.

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Πώς πεθαίνει ένας συγγραφέας;

«Αν οι “βίοι των συγγραφέων” αποτελούν ένα λογοτεχνικό είδος, τότε οι “θάνατοι των συγγραφέων” δεν είναι παρά ένα είδος-φάντασμα, που πολλοί αναζήτησαν, αλλά που εξακολουθεί να περιπλανάται, διασκορπισμένο, διαμελισμένο, ανυπόστατο, ανάμεσα στα ράφια της βιβλιοθήκης.» [Μισέλ Σνεντέρ]
1. Thomas de Quincey, Οι τελευταίες ημέρες του Ιμμάνουελ Καντ (1827). Θεωρώντας αυτονόητο ότι κάθε μορφωμένος άνθρωπος, ακόμη και αν αγνοεί τις ιδέες, δεν μπορεί παρά να ενδιαφέρεται για την προσωπική ιστορία του Καντ, ο Ντε Κουίνσυ συντάσσει ένα υποδειγματικό μνημόνιο του βίου και των συνηθειών του Γερμανού φιλοσόφου με την απαράμιλλη χρήση της γλώσσας, της ειρωνείας και της επιμονής στη  λεπτομέρεια που τον χαρακτηρίζει.
2. Ρέιμοντ Κάρβερ, Το θέλημα – από τη συλλογή «Όποιος κι αν ήταν σ’ αυτό το κρεβάτι» (1987). Πρόκειται για το τελευταίο πεζό που έγραψε ο Αμερικανός διηγηματογράφος Ρέιμοντ Κάρβερ, πριν από τον δικό του θάνατο, και για το μοναδικό του διήγημα που δεν πραγματεύεται τις τσακισμένες ζωές των σύγχρονών του λευκών Αμερικανών, αλλά την τελευταία νύχτα της ζωής του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα Άντον Τσέχοφ, 22 Μαρτίου του 1897.
3. Bernard-Henry Levy, Οι τελευταίες ημέρες του Μπωντλαίρ (1988). Είναι ο Αύγουστος του 1867, ο Γάλλος ποιητής βρίσκεται στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου στις Βρυξέλες και πεθαίνει, φτωχός κι εξαθλιωμένος, με συγχυσμένα τα λογικά του και χαμένη την ικανότητα να μιλάει, χτυπημένος από μια παλιά σύφιλη, έχοντας προλάβει – ύστατη παρηγοριά – να πληροφορηθεί το θαυμασμό προς το πρόσωπό τους μιας νεότερης γενιάς ποιητών.
4. Antonio Tabucchi, Οι τρεις τελευταίες μέρες του Φερνάντο Πεσσόα. Ένα παραλήρημα (1994). Ο Πορτογάλος συγγραφέας που θέλησε να είναι – και το πέτυχε! – μια ολόκληρη λογοτεχνία από μόνος του δέχεται πριν τον θάνατό του, τον Νοέμβριο του 1935, την επίσκεψη μερικών από τους εβδομήντα δύο ετερώνυμους συγγραφείς που ο ίδιος δημιούργησε, με το δικό τους έργο και βίο ο καθένας, και συνομιλεί μαζί τους.
5. Φίλιππος Φιλίππου, Οι τελευταίες ημέρες του Κωνσταντίνου Καβάφη (2003). Αφηγητής των μισοπραγματικών – μισοφανταστικών περιστατικών του τέλους του Καβάφη είναι ο γεννημένος στην Αλεξάνδρεια Ιταλός φουτουριστής Τομμάζο Μαρινέττι, ο οποίος παρουσιάζει συγχρόνως και τις δικές του ριζοσπαστικές ιδέες. Δεν λείπουν όμως και άλλοι επισκέπτες του μεγάλου ποιητή: ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Στρατής Τσίρκας, ο Ε.Μ. Φόρστερ, η Πηνελόπη Δέλτα, ο Νίκος Καββαδίας κ.ά.

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Ο Όμηρος στον 21ο αιώνα

«Κάθε μεγάλο λογοτεχνικό έργο είναι είτε η Ιλιάδα είτε η Οδύσσεια» [Ρεϊμόν Κενώ]
1. Dan Simmons, Ίλιον (2003). Από το απώτατο παρελθόν στο απώτατο μέλλον: ο πόλεμος της Τροίας επαναλαμβάνεται, σε πλανητική διάσταση αυτή τη φορά, ενορχηστρωμένος από ανώτερες υπάρξεις αντίστοιχες με τους θεούς των αρχαίων Ελλήνων. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν τα βιορομπότ Μανμούτ, μελετητής των σονέτων του Σαίξπηρ, και Όρφου, λάτρης του Προυστ, καθώς επίσης και η Άντα, η οποία κατάγεται από την ομώνυμη ηρωίδα του Ναμπόκοφ.
2. Αλεσσάντρο Μπαρίκκο, Ομήρου Ιλιάδα (2004). Ο Ιταλός συγγραφέας διηγείται σε σύγχρονο λόγο την ιστορία της Ιλιάδας μοιράζοντας την αφήγησή του σε είκοσι ένα διαφορετικά μυθικά πρόσωπα, αφαιρώντας τις θεϊκές παρεμβάσεις και τονίζοντας την ομορφιά του πολέμου· καλεί έτσι τον σημερινό αναγνώστη να επινοήσει μια άλλου είδους ομορφιά που θα μπορέσει ίσως να οδηγήσει την ανθρωπότητα στην ειρήνη.
3. Μάργκαρετ Άτγουντ, Πηνελοπιάδα (2005). Η Πηνελόπη αναλαμβάνει η ίδια να αφηγηθεί την ιστορία της ζωής της και μαζί αυτήν του Οδυσσέα από μια σύγχρονη, φεμινιστική και ειρωνική σκοπιά. Τον λόγο παίρνουν επίσης οι δώδεκα θεραπαινίδες της πιστής βασίλισσας, που ο ομηρικός Οδυσσέας τις κατηγόρησε για συνεργασία με τους μνηστήρες και τις απαγχόνισε.
4. Δημήτρης Μίγγας, Τηλέμαχου Οδύσσεια (2007). Ο Τηλέμαχος Χαρίτος είναι ένας αλαφροΐσκιωτος που ζει σ’ ένα νησί του Ιονίου πελάγους, μακρινός, καθώς υποστηρίζει, απόγονος και κοντοχωριανός του Οδυσσέα. Θα ζήσει, με τον δικό του ιδιότυπο τρόπο, έρωτες και ηρωισμούς και όπως κι ο μυθικός συνονόματός του θα βγει κι αυτός σε αναζήτηση του πατέρα του για να τον βρει τελικά επιστρέφοντας στον τόπο του και να τον αγνοήσει επιδεικτικά.
5. Χ.Α. Χωμενίδης, Λόγια φτερά (2009). Ο παππούς του Ομήρου παίρνει τον λόγο και λίγο πριν τον θάνατό του αφηγείται στον εγγονό του τη συναρπαστική και περιπετειώδη ζωή ενός αοιδού του 8ου π.Χ. αιώνα που περιπλανιέται σε ολόκληρη την Ελλάδα και μαζί τη δύναμη και τη μαγεία του αφηγηματικού λόγου που κρατάει ως σήμερα.

ευανάγνωστα Χ5

από τον Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο

Ο Ροβινσών Κρούσος και οι άλλοι Ροβινσώνες

«Η νήσος είναι κατάφυτη και καρπερή. Έχει πολλές καρύδες και οπώρες. Έχει πουλιά (πουλιά του Παραδείσου) έχει και ζώα. Όμως δεν έχει παρά έναν μονάχα κάτοικο – τον ναυαγό.» [Ανδρέας Εμπειρίκος, Οκτάνα]

1. Ντάνιελ Ντιφόου, Η ζωή και οι εκπληκτικές περιπέτειες του Ροβινσώνα Κρούσου, από το Γιορκ, γραμμένη από τον ίδιο (1719). Η θαυμαστή ιστορία του τυχοδιώκτη που έρχεται αντιμέτωπος με τη φύση, τη μοναξιά, την απελπισία και χάρη στην επινοητικότητά του διασώζεται έχει καταστήσει τον Ροβινσώνα μία από τις αρχετυπικές μορφές της σύγχρονης συνείδησης, πλάι στον Οδυσσέα, τον Δον Κιχώτη και τον Άμλετ.
2. Ιούλιος Βερν, Σχολή Ροβινσώνων (1882). Πλούσιος και κακομαθημένος νέος ναυαγεί σε ερημονήσι και, άκων εκών, ανακαλύπτει τις πραγματικές αξίες της ζωής – ό,τι περίπου κατορθώνει, έναν αιώνα αργότερα, και ο ναυαγός Τομ Χανκς στην ομώνυμη ταινία.
3. Μισελ Τουρνιέ, Παρασκευάς ή Στις μονές του Ειρηνικού (1967). Ένας Ροβινσώνας που έχοντας ανακαλύψει στον τόπο του ναυαγίου του και στο πρόσωπο του Παρασκευά τον εαυτό του και τον Άλλο αρνείται, στο τέλος, να εγκαταλείψει το νησί του.
4. Τζ. Μ. Κουτσί, Μια γυναίκα στο νησί του Ροβινσώνα (1986). Μια γυναίκα ναυαγεί στο νησί όπου βρίσκεται ήδη ναυαγός ο Ροβινσώνας και αφηγείται τη δική της εκδοχή της κοινής τους ιστορίας, καθώς και τις μεταμορφώσεις που υφίσταται η αλήθεια στο μυαλό του συγγραφέα και του αναγνώστη.
5. Φαίδων Ταμβακάκης, Οι ναυαγοί της Πασιφάης (1997). Τρεις Έλληνες ναυαγούν σ’ ένα μυστηριώδες νησί και αγωνίζονται τόσο για την επιβίωση τους όσο και για να διασώσουν τη μνήμη τους, έχοντας να επιλέξουν ανάμεσα σε μια εξωανθρώπινη αθανασία και στην κοινή ανθρώπινη θνητότητα.