Bookmarks

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τον τόμο «Ground Water»,
μτφρ.: Χρύσα Φραγκιαδάκη,
πρώτη δημοσίευση στο (.poema..), τ. 10

MATTHEW HOLLIS

*

ούτε καν τα φύλλα
γίνεται να πέσουν με τόση απαλότητα
ή να τ’ αγγίξει κανείς τόσο ελαφρά όσο το άγγιγμά σου
στο οποίο, πολύ απλά ξετυλίγομαι
όπως ξετυλίγεται ένα φύλλο στις αρχές της άνοιξης, ή
διπλωμένο, ξεδιπλώνεται μες στη μισάνοιχτη παλάμη σου
αν όμως δεν το θες, αντί γι’ αυτό θα τυλιχτώ
όπως τυλίγεται ένα φύλλο έτοιμο να πέσει
που διπλώνεται μόνο του ξανά και ξανά
κι εσύ θα περάσεις
κι ο χειμώνας θ’ αντηχήσει
εκκωφαντικά

ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΑΡΑΚΗΣ
Πάθη των φθόγγων
Νεφέλη, 2009

Ηταν αλλιώς

Ηταν αλλιώς, παλιά, τα σπίτια. / Είχαν αυλές, παλιά, τα σπίτια / με δέντρα, με λουλούδια, έσκαβε ο κόσμος / στις αυλές του, άνοιγαν / πηγάδια, δροσερό νερό / έσκαβε / κι ο στρατηγός Μακρυγιάννης, έχωνε / στο χώμα έναν τενεκέ, καλά κρυμμένο / μέσα εκεί το στορικό του

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΡΔΑΣ
Αθήνα με θολό ποτάμι
Αγκυρα, 2009

Τραγούδια

Λίπος, ψευτιές και δάκρυα / δεν θέλω στα τραγούδια / Μαχαίρια θέλω στο ρεφρέν / αίμα, σπαθιά στις ρίμες.

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τον τόμο «Ground Water»,
μτφρ.: Χρύσα Φραγκιαδάκη,
πρώτη δημοσίευση στο (.poema..), τ. 10

MATTHEW HOLLIS

*

ούτε καν τα φύλλα
γίνεται να πέσουν με τόση απαλότητα
ή να τ’ αγγίξει κανείς τόσο ελαφρά όσο το άγγιγμά σου
στο οποίο, πολύ απλά ξετυλίγομαι
όπως ξετυλίγεται ένα φύλλο στις αρχές της άνοιξης, ή
διπλωμένο, ξεδιπλώνεται μες στη μισάνοιχτη παλάμη σου
αν όμως δεν το θες, αντί γι’ αυτό θα τυλιχτώ
όπως τυλίγεται ένα φύλλο έτοιμο να πέσει
που διπλώνεται μόνο του ξανά και ξανά
κι εσύ θα περάσεις
κι ο χειμώνας θ’ αντηχήσει
εκκωφαντικά

ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΑΡΑΚΗΣ
Πάθη των φθόγγων
Νεφέλη, 2009

Ηταν αλλιώς

Ηταν αλλιώς, παλιά, τα σπίτια. / Είχαν αυλές, παλιά, τα σπίτια / με δέντρα, με λουλούδια, έσκαβε ο κόσμος / στις αυλές του, άνοιγαν / πηγάδια, δροσερό νερό / έσκαβε / κι ο στρατηγός Μακρυγιάννης, έχωνε / στο χώμα έναν τενεκέ, καλά κρυμμένο / μέσα εκεί το στορικό του

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΡΔΑΣ
Αθήνα με θολό ποτάμι”
Αγκυρα, 2009

Τραγούδια

Λίπος, ψευτιές και δάκρυα / δεν θέλω στα τραγούδια / Μαχαίρια θέλω στο ρεφρέν / αίμα, σπαθιά στις ρίμες.

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τη συλλογή «Χωρικά»,
Εκδόσεις Νεφέλη, 2007

ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ

Η Άτροπος των Ημερών

Τότε απλώθηκε ο λόγος σαν ιστός
και παγιδεύτηκε στο κέντρο του ο χώρος,
προσμένοντας την αδηφάγο αράχνη.
Εκείνη δρασκέλισε το νεύρο του πράσινου φύλλου,
εκεί όπου διάφανο φώλιαζε το νερό,
με πόδια εμπρός και πόδια πίσω ισορροπώντας,
σέρνοντας και προσθέτοντας το βδελυρό ένδυμά της,
ξεκίνησε από τον ίσκιο του λόγου,
κατεβαίνοντας στη μεριά μας,
μια κι εμείς ορίζουμε τις διαστάσεις του χώρου
και ο χώρος υφαίνει το σχήμα του γύρω από εμάς,
μια κι εμείς είμαστε ο ίδιος ο χώρος
και ο χώρος υπάρχει στον χώρο χάρη σ’ εμάς.

ΕΛΕΝΑ ΠΟΛΥΓΕΝΗ
Γράμματα σε μαυροπίνακα
Εκδόσεις Δωδώνη, 2009

Χωρισμός

Η σκέψη μου προχωρά πολλές φορές πιο πέρα από τη θέλησή μου / Ψάχνοντας για ξεχασμένα σινιάλα στο / Βάθος του μυαλού μου / Που μου δείχνουν / Ένα δρόμο κλεισμένο…

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΟΥΡΑΜΑΝΗΣ
Ψηλότερα ένα καρδιογράφημα
Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2009

*

Ετσι όπως κοιτάς από την παρούσα ηλικία τον / χρόνο πίσω και σε νιώθεις / έτσι η ψυχή εκτινάσσεται στο τέλος του κόσμου / και νιώθει τον χρόνο πίσω στους αιώνες / Να το συλλάβεις δεν μπορείς, μονάχα να το / φανταστείς / με τα άυλα που σου έδωσε ο κόσμος / Πνεύμα και αέρινο μολύβι και χαρτί και μάτια / και χέρια να αποκαλείται τούτη η στιγμή

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τον τόμο «Τα άνθη του κακού – Τα απαγορευμένα ποιήματα»,
μτφρ.: Ερρίκος Σοφράς, εικ.: Πατ Αντρέα, Μεταίχμιο 2009

CHARLES BAUDELAIRE

Η λήθη

Ψυχή ανελέητη, ω έλα στην καρδιά μου,
τίγρη σκληρή και ράθυμη που σ’ αγαπάω˙
μες στη βαριά, πλούσια χαίτη σου ζητάω
να βάλω τα τρεμάμενα τα δάχτυλά μου˙

μες στο φουστάνι σου, με σάρκα μυρωμένο,
το λυπημένο μου κεφάλι εκεί να θάψω.
Τ’ άρωμα της παλιάς λατρείας δε θα πάψω,
οσμή από τεφρό λουλούδι, να ανασαίνω.

Όχι να ζήσω πια, να κοιμηθώ ζητάω!
Μες σ’ έναν ύπνο σαν το θάνατο γαλήνιο
τον έρωτά μου δίχως τύψεις θα σου δίνω,
το μπρούτζινο, στιλπνό κορμί σου θα φιλάω.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΟΠΟΥΛΗΣ
Αντιύλη
Εκδόσεις Υψιλον/Βιβλία, 2009

[XII]

σκήπτρο και λύρα. Γύρω – θρύψαλλα ειδυλλίου – / θαμπωτικά – όπως καμιά φορά η θάλασσα / του πρωιού (αν δεν φοράς γυαλιά ηλίου)…

ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΛΟΥΚΑΣ
Το αλάτι πίσω από τ’ αυτί
Εκδόσεις Κέδρος, 2009

***

Ο φόβος μας δείχνει ένα γλάρο που μόλις έχει βγει / απ’ το νερό και κάθεται πάνω σ’ ένα βράχο. Μια / σταγόνα κρέμεται και τρεμοπαίζει στην άκρη του / ράμφους του. Το φως περνάει από μέσα της όπως / κλωστή σε βελόνα. Ο φόβος τεντώνει το χέρι του…

από τον Νεκτάριο Λαμπρόπουλο

Όσο κι αν φαντάζει η ποίηση κάτι το απρόσιτο για τους περισσότερους -ίσως όχι τόσο για τους περισσότερους που διαβάζουν αυτό το κείμενο- θα ήθελα να παρουσιάσω κάποια βιβλία ποίησης που έχουμε λάβει στο μικρό χρονικό διάστημα που κυκλοφορεί το Bookmarks. Θα ξεκινήσω με το βιβλίο που μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση, «Η κλίση του ρήματος» από τις Εκδόσεις Φαρφουλάς. Ποιήματα δισέλιδα της μιας ανάσας, από έναν Κύπριο ποιητή σε πανέμορφα ελληνικά. Μια συλλογή που έχει κλείσει μήνα στα βιβλιοπωλεία -σε όσα ακόμα «καταδέχονται» να συμπεριλάβουν στα ράφια τους ποιητές με άλλο όνομα από Καβάφης, Σεφέρης και Δημουλά- αλλά όλοι όσοι αγαπούν την καλή κι αβίαστη γραφή θα πρέπει να διαβάσουν. Ένα μικρό στολίδι το ποίημα που διαβάσατε στο προηγούμενο βιβλίο επισκεπτών μας, «Οι τρεις Ιερωμένοι», επίκαιρο και δυνατό, ίσως και επικίνδυνο, σαν απασφαλισμένη χειροβομβίδα. Όμως ολόκληρη η συλλογή είναι στα ίδια υψηλά επίπεδα γραφής. Από ποίημα σε ποίημα σε τραντάζει το γεγονός πως βρίσκει κάτι ακόμα για να σου κεντρίσει το ενδιαφέρον και να σε καθηλώσει. Μοιάζει σαν να μην δυσκολεύτηκε ποτέ να γράψει ένα ποίημά του. Να σημειώσω εδώ πως παλαιότερη συλλογή τού Καλοζώη, (Ανάποδος Κόσμος, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2000) τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης από το Υπ. Πολιτισμού και Παιδείας της Κύπρου.

Το βιβλίο ενός πραγματικά πολύ νέου ανθρώπου, του Νίκου Ερηνάκη (γεννημένος το 1988) έχει τίτλο «Σύντομα όλα θα καίγονται και θα φωτίζουν τα μάτια σου» (Ροές, 2009) έχει ένα μεγάλο προλογικό σημείωμα από την Παυλίνα Παμπούδη, που με κάνει βρίσκω περιττό να κάνω μια προσπάθεια αναλυτικής παρουσίασης. Θα πρότεινα, πρώτα να διαβαστούν τα ποιήματα και ύστερα να προσπαθήσετε με την βοήθεια του προλογικού σημειώματος να ξεκλειδώσετε τις προθέσεις του ποιητή. Πολλές φορές, το να τα ξέρουμε όλα, μας στερεί τη χαρά της έκπληξης ακόμα και στην ποίηση. Διαβάζοντας, βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα σημεία, όμορφα ανακατεμένες λέξεις, απ’ αυτές που σε κάνουν να θες να διαβάσεις κι άλλα. Αυτό που δεν βρήκα είναι μια κορύφωση, ένα σημείο-ποίημα που να με κάνει να πω πως από την πέννα του Ερηνάκη θα διαβάσω σύντομα ένα ποίημα μοναδικό. Αλλά είναι πολύ αυστηρό να κρίνουμε έναν ποιητή στα 20 χρόνια του και να περιμένουμε από αυτόν να κάνει την διαφορά στην πρώτη του συλλογή. Και μόνο το γεγονός ότι η καλά δομημένη γραφή του, βγήκε στην επιφάνεια σε τέτοια ηλικία, θα του κάνει καλό -και μακάρι να κάνει καλό και στην ποίηση- αλλά αρκεί όσο περιμένουμε να είναι κι αυτός υπομονετικός. Ο Γιώργης Παυλόπουλος είχε πει πως όταν νιώσεις πως έχεις κάτι έτοιμο, δημοσίευσέ το αμέσως γιατί μετά χάνει τη μαγεία του το ποίημα και η ποίηση η ίδια. Αρκεί να είναι έτοιμο. Κι ο Ερηνάκης να μη βιαστεί να βγάλει τη δεύτερη συλλογή αμέσως. Ας ταλαιπωρηθεί με τις λέξεις και τα σύμβολα, γιατί πάντα στη δεύτερη προσπάθεια κρίνεται η διάρκεια και η αξία.

Κι ένα ποίημα από τη δεύτερη ποιητική συλλογή της Ελίνας Τραϊφόρου στις Εκδόσεις Χαραμαδά, “Στη σκανδάλη του χρόνου” (2009)

ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ

ένα πρόσωπο διαφανές
(τσακίζω τις άκρες)
πόδια που φλέγονται
στων τόπων τα περάσματα
κάπου θα τρυπώσω μια κλωστή
για να βολεύομαι
τις μέρες του χειμώνα
(αρχίζουνε φωλιές)
ο αρχάριος σαλιώνει
ο παλιός κλείνει
με νεογνού παρέλαση

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τον τόμο «Μιλάει ο αγριόχοιρος»
Εκδόσεις Υψιλον/Βιβλία, 2008

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

Αλλόκοτες ιδέες

Αλλόκοτες ιδέες
Συγκυριαρχούσαν
Μέσα στο μυαλό μου
Με ασαφείς εικόνες.

Η κατανόηση
Μια μάχη μες στα δέντρα
Με τίμημα την ομορφιά
Του άσπιλου τοπίου
Η χάρη που μου δόθηκε
Ενίοτε κυματισμούς να βλέπω
Στους βρόμικους τοίχους
Και να φαντάζομαι το ροζ
Εκεί που δεν υπάρχει
Η τελική επιλογή.

Και ξαφνικά ξημέρωσε.
Τι άλλο, δεν θυμάμαι.

ΖΕΦΗ ΔΑΡΑΚΗ
Σε ονομάζω θα πει σε χάνω
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2008

Δ’

Μέσ’ στον καθρέφτη / εμφύλιοι σπαραγμοί / Μα έλα απόψε Βύρων να σου πω / που μέσ’ στο οβάλ μιας ραϊσμένης χάρης / είδα τη μάνα σου παιδούλα // πίσω απ’ την πόρτα με μια κόκκινη ποδίτσα / σαν πεταλούδα να ‘μοιαζε / καθώς ξεκούμπωνε το πουκάμισό της / να ρεμβάσει

ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΕΡΑΛΗΣ
Ψηλά το αίμα
Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2009

***

Φυτρώνουν όλα νέα, με τα παλιά τα μάτια / Ησυχάζεις στο τέλος / για την τύχη τους˙ την δική σου / Βλέπεις τ’ αυλάκια του προσώπου / Τον άσπρο χειμώνα των κάποτε / κατάμαυρων θυσάνων σου / και νιώθεις γη, παρότι έξω / Κι ακούς τους αποπάνω που πατούν / και ετοιμάζεις τα βράγχια / της υπόγειας ζωής σου.

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

Ποίημα από τη συλλογή
«Ξενοδοχείο των ντελικάτων εραστών,
Εκδόσεις Ερατώ, 1983

ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΑΡΑΝΙΤΣΗΣ

Η μπαλάντα της σκόνης

Ανάμεσα σε δυο σκιές πλαγιάζει λυπημένη
η πείνα σου για το τίποτα
επειδή είσαι μικρή κι ευλύγιστη σα μουσική δίχως λόγια
κι έτσι πάντα κάποιον περιμένεις κάτω απ’ τα φώτα
δίχως να κάθεσαι
δίχως να υποφέρεις απ’ τα δευτερόλεπτα.
Εγώ κι η κόρη μου θα παντρευτούμε λοιπόν
μέσα σε μιαν ανήλιαγη κρεβατοκάμαρα και μέσα
σ’ αυτή τη δαπανηρή ταξινόμηση των πραγμάτων,
θα παντρευτούμε αφού υπάρχουν όλες οι ανέχεις κι ο
ηλεκτρισμός
που μας περιμένει σαν ένα φίδι στη τρύπα του
κι η σκόνη που μας προστατεύει σαν αυστηρή μητέρα
κι οι τυφλοί περίπατοι του νερού σ’ έναν πρωινό κήπο
όπου η κόρη μου την επομένη του γάμου μας
θα πλένει τα ρούχα και τα ματωμένα σεντόνια.

Ανόητη σκόνη, απευθυνόμαστε στο Θεό μας στον ενικό
Αλλά μ’ εσάς θα μεταχειριστώ την ευγένεια εκείνου που κινδυνεύει.
Αν είσαστε πραγματική κυρία θα σας εξηγούσα το γιατί
Ένα ξέσπασμα παιδικού θυμού μπορεί να διακόψει τον
απογευματινό σας ύπνο
και γιατί η μονοτονία της ντροπής μου επιμένει
να σας αφιερώνει αυτό το δυσνόητο ποίημα.

ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΡΣΗ
Τα ψηλά δέντρα της γαλλικής
επαρχίας
Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2009

*

Το πεζοδρόμιο στην αριστερή όχθη / είναι γλιστερό. Το ποτάμι δίπλα / δεν έχει ησυχία / δεν έχει ηλικία / Βαδίζεις για να φτάσεις παντού / Πουθενά αλλού.

ΝΙΚΟΛΑΣ ΕΥΑΝΤΙΝΟΣ
Μικρές αγγελίες και ειδήσεις
Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2009

Ενοικιάζεται η ρήση

Ενοικιάζεται η ρήση: / «είμαι πεζός, δεν σπαμπάζω / από ποίηση» / σε ποιητή που φιλοδοξεί / να είναι πεζο-δρόμιο / έδαφος στέρεο για την πορεία / προς τον θάνατο της πορείας.

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ:

από τη συλλογή «Στο σκοτάδι μετέωρος»,
εκδόσεις Μελάνι, 2003

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΛΗΣ

(απόσπασμα)

«Αν τραυματίσεις το όνειρο βγάζει αίμα;
Ποιες μυρωδιές έχουν κλείσει μέσα τους οι μνήμες;
Όταν οι ήχοι δεν ταξιδεύουν πού κοιμούνται;
Τι χρώματα κρύβει ένα πεθαμένο ποτάμι στα χέρια
του καλοκαιριού;
Και πώς η μυρωδιά και μόνο της βροχής στον αέρα
το ανασταίνει ξανά μες στο φθινόπωρο;
Και γιατί όταν πεθαίνει ο άνθρωπος δεν ξαναζωντανεύει
όπως το ποτάμι;
Τι τρώει η σελήνη όταν πεινά τα μεσάνυχτα;
Ακούγονται απόηχοι μυστικών φωνών μέσα στον ύπνο σου;
Μπορούν οι λέξεις να κρατήσουν τη γεύση σου μετά το θάνατό σου;».

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΔΡΙΤΣΑΝΟΥ
Καλές γυναίκες, κακές γυναίκες
Εκδόσεις Αγρα, 2008

***
Ερχεται αυτή η ζάλη   μ’ ενδιαφέρει η χημεία του μυαλού μου / η φυσική της ψυχής τα ηλεκτρόδια τα κυκλώματα οι αντιστάσεις / η χημεία του μυαλού μου ποια ουσία κοιμάται τώρα και λικνίζεται / μέσα στη βάρκα   η βάρκα στ’ ανοιχτά η ναυτία στο κλειστό / δωμάτιο   έρχεται αυτή η ζάλη και   η ζήλια η ζήλια έχει κάτι / να πει   ο αδελφός λέει   είναι εδώ ο αδελφός / α μα πια

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ
Matthew και Shirley
Εκδόσεις Απόπειρα, 2009

Ι.
Χτες ήταν κρυμμένη στον τοίχο η σκιά μου βουίζει / περνάει στα σπλάχνα το φως ξεθωριάζει καθώς / φεγγαρόληπτος λάβρος ο χρόνος ο φόβος το φύλο / γυρίζει ξαπλώνει λουσμένο ρυτίδες / Αστατες μνήμες σπαρμένες ραγάδες / Τα στήθη σου είναι κερδισμένα.

Προτάσεις από το περιοδικό Poema (e-poema.eu).

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Αυθαιρεσίες

Στη Ρένα, ψυχάς έχοντες κυμάτων εν αγκάλαις

Μου άρεσε που μου ‘λεγε στον έρωτα
λέξεις σε γλώσσα απρόσιτη για μένα
λέξεις που αυθαίρετα τούς έδινα
όλες τις σημασίες που θα ‘θελα να έχουν.

Ποίημα από τη συλλογή «Η αντίσταση των γεγονότων»,
εκδόσεις Κέδρος, 2000

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΠΟΛΕΝΑΚΗΣ
Νοτρ Νταμ
Εκδόσεις Οδός Πανός, 2008

Άλογα της αιωνιότητας
Ένα γρήγορο άλογο αξίζει πάντα περισσότερο / από ένα ολόκληρο βασίλειο, / ποιος είναι, αλίμονο, εκείνος που ποτέ δεν επιθύμησε / παρόμοια ανταλλαγή; / My kingdom, my kingdom for a horse / γιατί είμαι εγώ αυτός που έκλεψε τριαντάφυλλα / από τους κήπους των νεκρών, είμαι αυτός που δεν / επιθύμησε άλλο από την αιωνιότητα. / Είμαι εγώ τα αθάνατα οστά και η ένδοξη στάχτη.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
Δυο μέρη σιωπή, ένα μέρος λέξεις
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2009

Ένα τζιτζίκι που έπαιζε Stones
Εχω ένα τζιτζίκι / Στον αριστερό μου ώμο / Παίζει ό,τι μ’ αρέσει από Stones / Διαβάζουμε Μαγιακόβσκι / Και τις νύχτες / Απλώνει τις επωμίδες του / Και με σκεπάζει να κοιμηθώ / Τις περισσότερες φορές / Μιλάμε στη γλώσσα του / Γιατί μάλλον / Με βολεύει καλύτερα / Έτσι όπως έγιναν οι λέξεις

Με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού, “Διακοπές στην πραγματικότητα”, του ζητήσαμε να απαντήσει σε έξι ερωτήσεις που θα έθετε ο ίδιος στον Χάρη Βλαβιανό.
Σας μεταφέρουμε τις απαντήσεις.

Χρειάζεται ένα δυνατό συναίσθημα ή μία έντονη εμπειρία για να γραφτεί ποίηση;
Χρειάζεται μια δυνατή σκέψη πάνω στην εμπειρία. Η σκέψη και το συναίσθημα είναι η άμεση αντίδραση στο εξωτερικό ερέθισμα. Από κει και πέρα η ποίηση είναι τέχνη. Το ποίημα είναι αρχιτεκτόνημα. Πρέπει να οικοδομηθεί. Άρα ο ποιητής στοχάζεται πάνω σε αυτό το πράγμα που σιγά-σιγά κατασκευάζει. Χρειάζεται επομένως και μια δεύτερη σκέψη. Εμένα με ενδιαφέρει αυτή η δευτερογενής εμπειρία. Το πώς φιλτράρεται δηλαδή μέσα μου μια συγκεκριμένη εμπειρία και γίνεται ποίημα. Και το λέω αυτό επειδή γνωρίζω (και όποιος γράφει το γνωρίζει ή οφείλει τουλάχιστον να το γνωρίζει), οτι η γλώσσα, επεμβαίνοντας βίαια πάνω στην εμπειρία, εκτοπίζει ένα μεγάλο μέρος της. Η ποίηση είναι μία διαρκής πάλη ανάμεσα στην εμπειρία, από τη μία πλευρά, και τη γλώσσα στην οποία καταφεύγει ο ποιητής για να την εκφράσει, από την άλλη. Η ποίηση, ας μη το ξεχνάμε, είναι η κατασκευή ενός εννοηματωμένου κόσμου. Ο καθένας μας φτιάχνει έναν τέτοιο κόσμο και, είτε στοχάζεται πάνω σ’ αυτόν είτε όχι, εντός του ζει. Από τη στιγμή που οι ποιητές καταγράφουν τις κατασκευές τους είναι αδύνατον να υποδύονται πως δεν έχουν συνείδηση του τι ακριβώς κάνουν.
Η ποίηση είναι ένα μέσο που οδηγεί τον άνθρωπο στη γνώση;
Νομίζω ότι είναι ένα είδος αυτογνωσίας. Είναι μια συνομιλία με τον εαυτό σου. Είναι σαν την προσευχή. Σε απελευθερώνει. Δεν σημαίνει όμως πως ό,τι είναι αναγκαίο για σένα είναι και αναγκαίο για την Ποίηση — με «Π» κεφαλαίο. Εκεί αρχίζει το δράμα. Διότι πολλοί, όπως ξέρουμε, γράφουν ποιήματα, αλλά ελάχιστοι γράφουν τα ποιήματα εκείνα που θα κερδίσουν μια θέση στην ιστορία της Ποίησης.
Υπάρχει κάποιο στοιχείο που να χαρακτηρίζει την ποίησή σας;
Μια εμμονή με το θέμα της μορφής: με ποιο τρόπο θα αποτυπώσω στο χαρτί, όσο πιο δραστικά μπορώ, τις σκέψεις και τα συναισθήματα που συγκεκριμένες εμπειρίες (και αναγνωστικές φυσικά) μου προκαλούν. Με απασχολεί επίσης πολύ και το ζήτημα της ιστορίας. Η διαπλοκή ανάμεσα στο δρων υποκείμενο και την ιστορία, την προσωπική αλλά και τη συλλογική.
Έχετε επηρεαστεί από τους ποιητές τους οποίους έχετε μεταφράσει;
Ναι, βέβαια. Τους μεταφράζω επειδή ακριβώς με αφορούν ποιητικά. Νιώθω να έχω μαζί τους εκλεκτικές συγγένειες. Και φυσικά καθώς μεγαλώνω οι συγγένειες αυτές αλλάζουν και διευρύνονται. Δεν ξεχνώ τις παλιές μου αγάπες και οφειλές, αλλά ανοίγομαι και σε νέες σχέσεις και δημιουργικές συνοδοιπορίες. Ο ανατρεπτικός για την εποχή του Γουίτμαν με οδήγησε στον μοντερνιστή Πάουντ κι αυτός στον μεταμοντέρνο Γουάλλας Στήβενς και εκείνος με τη σειρά του στον Άσμπερυ, κι ο Άσμπερυ πίσω στον ρομαντικό Μπλέηκ κι ο τελευταίος με τη σειρά του στον ρομαντικό Κάμμινγκς, κ.ο.κ… Πρόσφατα ολοκλήρωσα ένα βιβλίο για τον Ιρλανδό ποιητή Μάικλ Λόνγκλεϋ, που τον θεωρώ έναν από τους σημαντικότερους ζώντες ευρωπαίους ποιητές, και ύστερα σκέφτομαι να επιστρέψω σε μια παλιά μου αγάπη, τον Έλιοτ, και να αποπειραθώ μια νέα μετάφραση της «Έρημης Χώρας». Νομίζω ότι έχει ωριμάσει ο καιρός για ένα τέτοιο εγχείρημα.
Με δεδομένο ότι η ποίηση στην Ελλάδα, ελληνική και ξένη, δεν φαίνεται να αφορά ακόμα και το αναγνωστικό εκείνο κοινό, που συντηρεί αξιοπρεπώς την ελληνική πεζογραφία, σε ποια αισιόδοξη σκέψη βασίσατε την έκδοση της “ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ”; Σε ποιους εντέλει απευθύνεται το περιοδικό;
Σε μια παρόμοια ερώτηση, ο ισπανός ποιητής Χουάν Ραμόν Χιμένεθ απάντησε  αφιερώνοντας ένα από τα βιβλία του «στην απέραντη μειοψηφία». Το ουσιαστικό «μειοψηφία» μειώνει τον αριθμό των αναγνωστών στους happy-few του Σταντάλ ενώ το επίθετο «απέραντη» απότομα τον διευρύνει. Τόσοι, ώστε να είναι αναρίθμητοι, όπως καθετί που είναι απέραντο. Ο Χιμένεθ αντιπαραθέτει στην αριθμήσιμη πλειοψηφία (η οποία ελέω εφημερίδων και περιοδικών ποικίλης ύλης, καταλόγων ευπωλήτων κλπ, επιβάλλει την δικτατορική της μονομέρεια στους υπόλοιπους) μια μη μετρήσιμη μειοψηφία. Πώς υπολογίζεται το ειδικό βάρος ενός αναγνώστη; Πώς μετριέται η συγκίνηση και η συμμετοχή του; Η «ΠΟΙΗΤΙΚΗ», που αποτελεί συνέχεια της «ΠΟΙΗΣΗΣ», απευθύνεται στους λίγους – πολλούς εντέλει – που εξακολουθούν να θεωρούν την ανάγνωση της λογοτεχνίας ενεργητική διαδικασία και όχι παθητική εγκατάλειψη στις επιταγές της αγοράς.
Τι ετοιμάζετε τώρα;
Μετά το πρόσφατο βιβλίο μου, το «Διακοπές στην πραγματικότητα», συλλογή που επεξεργαζόμουν τα τελευταία έξι χρόνια, δουλεύω εδώ και καιρό ένα βιβλίο μαζί με τον Χρήστο Χρυσόπουλο που τιτλοφορείται «Το διπλό όνειρο της γλώσσας» και θα περιέχει τις σκέψεις μας γύρω από διάφορα ζητήματα που αφορούν την ποίηση, την πεζογραφία, την φιλοσοφία της γλώσσας, κ.α..